Onderzoeksnieuws

Dankzij onze donateurs kunnen we honderden onderzoeken financieren. Onderzoeken waarmee we impact willen maken voor élke patiënt. Van onderzoek naar het ontstaan van kanker tot patiëntenstudies die leiden tot nieuwe, betere behandelingen. Van immunotherapie tot bestraling. Van veel voorkomende tumoren tot zeldzame kankers. 

Op deze pagina verzamelen we de belangrijkste updates uit KWF-gefinancierde onderzoeken.

2022

September

  • Een kleine okselklieroperatie is een goed alternatief voor volledige okselklierverwijdering bij borstkanker. Dat blijkt uit KWF-onderzoek van Marjolijn Smidt en Thiemo van Nijnatten van het MUMC+. Met de zogeheten RISAS-procedure hoeven minder lymfeklieren verwijderd te worden, waardoor patiënten minder klachten overhouden aan de ingreep zoals een dikke arm, pijn aan de arm of moeite met bewegen. Het onderzoek toont aan dat met de RISAS-procedure nog steeds betrouwbaar is vast te stellen of er geen uitzaaiingen meer zijn. 
     
  • Mooi nieuws uit het Antoni van Leeuwenhoek, waar een zelf-ontwikkelde vorm van immunotherapie voor fantastische resultaten zorgt bij (uitgezaaid) melanoom. Bij de helft van de patiënten verdwenen of slonken de uitzaaiingen. Het gaat om resultaten uit de mede door KWF-gefinancierde TIL-studie. Zie ook het persbericht van het AVL.

 

Augustus

  • Resultaten uit de DRAGON-trial (nationale studie, opgezet vanuit Maastricht UMC+): of het bij leverkanker mogelijk is om de ziekte weg te snijden, hangt (o.a.) af van of er wel genoeg 'rest'lever achterblijft. Hierdoor kwam lang niet iedereen in aanmerking voor operatie, maar in deze studie is een methode onderzocht waardoor meer patiënten met goed gevolg geopereerd kunnen worden.
     
  • De RAPCHEM-onderzoeksgroep (onderzoekers van o.a. IKNL, BOOG en Maastricht UMC+) onderzocht het effect van neoadjuvante chemotherapie (chemo vóór de operatie) bij borstkanker; bij bepaalde groepen patiënten kan dan ná de operatie bestraling worden verminderd. Die bestraling wordt gegeven om te voorkomen dat de ziekte terugkomt, maar het effect van de chemo is dan dermate dat die bestraling minder uitgebreid uitgevoerd hoeft te worden. Zie ook het persbericht van IKNL.
     
  • Onderzoekers van het AmsterdamUMC hebben ontdekt dat buikvliesuitzaaiingen bij één bepaald type darmkanker voorkomt. Dit inzicht kan helpen bij een betere behandeling op maat van de ziekte. Het succesvolle onderzoek is uitgevoerd met financiering vanuit Oncode Institute.

Juli

Juni

  • Ontstekingsremmer mogelijk medicijn tegen tumoren met veel DNA-fouten. Het Groningse onderzoeksteam van prof. Floris Foijer ontrafelde tijdens hun KWF-project een biologisch mechanisme dat essentieel is voor de overleving van chromosomaal instabiele kankercellen. Het bestaande medicijn tocilizumab remt dit proces.

  • Hormonale therapie bij uitgezaaide prostaatkanker werkt vroeg of laat niet meer. Onderzoekers van Oncode Institute en het Antoni van Leeuwenhoek ontdekten een onverwachte oorzaak voor het ontstaan van deze resistentie: eiwitten die het dag-en-nachtritme van een cel beïnvloeden.

  • Nieuwe software herkent (aanwijzingen voor) longkanker en dikkedarmkanker eerder dan huisarts. Dat blijkt uit het AI-DOC-project in het Amsterdam UMC, waarbij patiëntendossiers werden doorgespit met kunstmatige intelligentie.

  • Borstkanker bij vrouwen die DCIS hebben gehad (een voorloperafwijking in de borst), blijkt in 1 op de 5 gevallen een compleet nieuwe tumor zonder genetische verwantschap. Die belangrijke ontdekking deed Jelle Wesseling tijdens zijn Grand Challenge, een groot onderzoek naar de optimale aanpak van DCIS.

  • Immuuntherapie werkt niet bij elke patiënt. Onderzoeker Daniel Peeper van het Antoni van het Leeuwenhoek ontdekte een belangrijke oorzaak én een mogelijke oplossing.

Mei

April

Maart

  • Nieuws uit de DRUP-studie: DNA-veranderingen bieden aanknopingspunten voor de behandeling van zeldzame kanker. Bij een derde van de onderzochte patiënten kon een geneesmiddel worden voorgeschreven op basis van zo'n DNA-mutatie.
     
  • Met financiering van KWF en Oncode Institute onderzoekt Reuven Agami (Antoni van Leeuwenhoek) zwakheden van kankercellen. Hij ontdekte dat een aminozuurtekort kankercellen fataal kan worden; dit kan leiden tot nieuwe vormen van immunotherapie.

Februari

Januari

 

De hoogtepunten van 2021

Nieuwe onderzoeken

  • In 2021 financierde KWF 98 verschillende onderzoeksprojecten binnen het Programma Onderzoek & Implementatie. In december kenden we 27 miljoen euro toe aan 45 onderzoeken; eerder dat jaar konden we dankzij onze donateurs al 30 miljoen euro uitgeven aan 53 belangrijke onderzoeksprojecten.
  • Daarnaast spendeerden we ook nog eens 17 miljoen euro extra aan onderzoeken buiten het Programma Onderzoek & Implementatie. Zoals 'Proof of Concept' projecten, een nieuwe financieringsvorm gericht op doorontwikkeling van onderzoeksresultaten, en onderzoeken met PPS-toeslag waarbij de overheid geld beschikbaar stelt voor samenwerking tussen publieke en private partijen. (Zie persbericht voor meer informatie over deze onderzoeken.) 
     
  • Ook maakten we met een injectie van ruim 5 miljoen euro het platform DARE-NL mogelijk; hierin werken onderzoekers nationaal samen om revolutionaire nieuwe cel- en gentherapieën breder en betaalbaar toepasbaar te krijgen.

Onderzoeksresultaten 2021

  • In 2014 zette KWF een internationaal Dream Team aan het werk om onderzoek te doen naar verbetering van de ontlastingstest, zoals die wordt gebruikt in het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Het team van Gerrit Meijer ontdekte twee eiwitten die meer informatie geven over de aanwezigheid van hoogrisicopoliepen; een voorstadium van darmkanker. De test krijgt vanaf 2022 een vervolg als pilot binnen het bevolkingsonderzoek. 
     
  • Medisch psycholoog Marij Hillen onderzocht de toegevoegde waarde van second opinions in de praktijk. Haar team ontwikkelde een praatkaart waarmee patiënten zich goed op zo'n gesprek kunnen voorbereiden. 
     
  • Aan het Antoni van Leeuwenhoek werkt Hein te Riele aan een test die beter in kaart brengt wat het risico op darmkanker precies is voor familieleden van patiënten met erfelijke darmkanker. Aan het eind van het jaar ontving hij een Proof of Concept-financiering om deze test verder te brengen naar klinische toepassing. In gesprek met KWF vertelt hij meer over zijn onderzoekswerk.
     
  • René Bernards laat zien dat zijn aanpak om geneesmiddelen te combineren werkt bij het tegengaan van behandelresistentie (ongevoeligheid) voor patiënten met leverkanker. Hij werkt in dit onderzoek samen met onderzoekers in China, waar deze vorm van kanker veel voorkomt.