Amsterdam,
21
november
2023
|
11:24
Europe/Amsterdam

10 veelbelovende ontwikkelingen dichter bij patiënt

KWF trekt ruim 1,4 miljoen euro uit om 10 veelbelovende ontwikkelingen dichter bij de patiënt te brengen. De gehonoreerde proof of concepts zetten een belangrijke stap in de doorvertaling van nieuwe vindingen naar bruikbare toepassingen zoals een diagnostische test, behandelmethode of online applicatie.

Het gaat onder meer om immunotherapie met 'natural killer'-cellen, een nieuwe operatietechniek bij endeldarmkanker, een magnetische naald om kankercellen te vangen en fotodynamische therapie met nanobodies. Alle projecten borduren voort op lopende of recent afgeronde KWF-onderzoeken.

De weg naar ingebruikname

Onderzoekers staan tijdens het ontwikkeltraject van hun vinding voor vele uitdagingen. Welke partijen moeten ze betrekken en wanneer? Hoe verhoudt de vinding zich tot het huidige marktaanbod en vergelijkbare initiatieven? Is de toepassing kosteneffectief en wie gaat er straks voor betalen? Zijn er nog technische aanpassingen nodig? Hoe zijn de eigendomsrechten te beschermen? Voldoet de vinding aan Europese wet- en regelgeving?

Met het Proof of Concept-programma daagt KWF onderzoekers uit om deze vragen te beantwoorden en in kaart te brengen welke stappen nodig zijn om hun vinding uiteindelijk in gebruik te laten nemen. Het programma is bedoeld voor KWF-projecten met veelbelovende resultaten waar al een eerste validatie heeft plaatsgevonden. Dat betekent dat vrij zeker is dat de vinding het beoogde resultaat oplevert.

Toegekende projecten 

  • De SOURCE-tool: het realiseren van CE-certificering en implementatie in de dagelijkse praktijk

    Projectleider: dr. Rob Verhoeven
    Instituut: Amsterdam UMC
    Projectbudget: € 148.096,94

    In een eerder KWF-project is de online SOURCE-tool ontwikkeld. Deze tool geeft inzicht in de verwachte behandeluitkomsten (overleving, bijwerkingen en kwaliteit van leven) bij patiënten met slokdarm- en maagkanker. Dit helpt arts en patiënt bij een gezamenlijke behandelkeuze. Het doel van dit project is het verkrijgen van een Europese CE-certificering en het opstellen van een businessplan. Beide zijn nodig om de tool te kunnen gebruiken.
     
  • Een nieuwe behandeling voor uitzaaiingen in de buikholte

    Projectleider: dr. Maarten Bijlsma
    Instituut: Amsterdam UMC 
    Projectbudget: € 154.622,20

    Er is grote behoefte aan nieuwe behandelingen voor patiënten met uitzaaiingen in de buikholte. In een eerder KWF-project is een molecuul gevonden dat een effectief medicijn lijkt te zijn. Het doel van dit project is het molecuul gereedmaken voor onderzoek bij patiënten. Wat is de beste toedieningsvorm, welke patiënten komen in aanmerking en welke stappen zijn nodig om het middel op de markt te krijgen?
     
  • Implementatie van kunstmatige intelligentiemodellen die het totale tumorvolume berekenen bij darmkanker met leveruitzaaiingen

    Projectleider: prof. dr. Geert Kazemier
    Instituut: Amsterdam UMC
    Projectbudget: € 127.094,00

    Het totale tumorvolume (TTV) is voorspellend voor de overleving van darmkankerpatiënten met leveruitzaaiingen. Mede op basis van het TTV zijn gerichte behandelkeuzes te maken. Het berekenen van het TTV is echter moeilijk, tijdrovend en vindt niet standaard plaats. In een eerder KWF-project is een kunstmatig intelligentiemodel ontwikkeld dat aan de hand van CT-scans automatisch het TTV berekent. Het doel van dit project is dit model geschikt maken voor gebruik in de dagelijkse praktijk.
     
  • Kosteneffectiviteit van de gluteale turnover lap voor sluiting van de operatiewond bij endeldarmkanker

    Projectleider: prof. dr. Pieter Tanis
    Instituut: Erasmus MC Rotterdam
    Projectbudget: € 127.373,20

    Na een endeldarmkankeroperatie kan een wond achterblijven die moeizaam geneest en lange tijd klachten geeft. Uit een eerder KWF-project blijkt dat wondsluiting met een weefsellap uit de bil (gluteale turnover lap) betere resultaten geeft dan standaard dichthechten. In dit project gaat men onderzoeken of deze nieuwe methode kosteneffectief is. In dat geval ligt de weg vrij voor aanpassing van de behandelrichtlijn en verspreiding van de techniek over andere ziekenhuizen. 
     
  • Kant-en-klare natural killer-cellen voor verbeterde immunotherapie tegen eierstokkanker

    Projectleider: prof. dr. Harry Dolstra
    Instituut: Radboudumc
    Projectbudget: € 152.591,30

    Naturalkillercellen (NK-cellen) zijn afweercellen die kankercellen kunnen doden. In een eerder KWF-project is aangetoond dat gekweekte NK-cellen veilig zijn toe te dienen aan patiënten met eierstokkanker. Ook is het gelukt om de NK-cellen in grote hoeveelheden te produceren uit navelstrengbloed voor kant-en-klare toediening. Het doel van dit project is het opstellen van een strategisch plan voor de logistiek, business, markttoelating en vergoeding van de behandeling als deze ook in grotere studies effectief blijkt te zijn.
     
  • Voortdurende gepersonaliseerde kwaliteitscontrole tijdens protonentherapie

    Projectleider: dr. Peter Dendooven
    Instituut: UMC Groningen
    Projectbudget: € 112.530,00

    Protonentherapie is een zeer precieze vorm van bestraling. In twee KWF-projecten vindt onderzoek plaats naar technieken om de kwaliteit van de behandeling te meten (protonenradiografie en positronemissietomografie). Zulke kwaliteitscontroles zijn noodzakelijk om protonentherapie verder te kunnen verbeteren. Uit validatiestudies moet blijken wat de voordelen zijn van beide technieken en of ze elkaar in combinatie versterken . In dit project onderzoekt men wat er op zakelijk, wettelijk, technisch en klinisch gebied nodig is om deze studies op te zetten.
     
  • Nieuwe IgA-antistoffen voor de behandeling van kanker

    Projectleider: dr. Jeanette Leusen
    Instituut: UMC Utrecht
    Projectbudget: € 156.243,10

    Immunotherapie met antistoffen is een van de grootste behandeldoorbraken bij kanker. Antistoffen hechten zich vast aan kankercellen en activeren afweercellen om deze te vernietigen. De meest gebruikte antistoffen zijn van het type IgG, maar antistoffen van het type IgA zijn mogelijk nog effectiever. In een eerder KWF-project is het gelukt om langlevende, extra doeltreffende IgA-antistoffen te produceren. In dit project rondt men de laatste experimenten af alvorens een patentaanvraag in te dienen.
     
  • Meer tumorcellen uit bloed voor betere diagnoses

    Projectleider: dr. Ruchi Bansal
    Instituut: Universiteit Twente
    Projectbudget: € 147.932,80

    Vroege opsporing van uitzaaiingen is van levensbelang. Met scans zijn deze vaak niet te vinden, maar bloedonderzoek is veelbelovend. Helaas bevatten standaard bloedsamples meestal weinig tot geen uitgezaaide kankercellen. In een eerder KWF/NWO-project is een nieuwe methode ontwikkeld die 20x zoveel kankercellen oplevert. Daarmee is met meer waarschijnlijkheid te zeggen of er uitzaaiingen zijn en welke behandeling nodig is. In dit project wil men de nieuwe techniek ontwikkelen tot een functioneel apparaat voor ziekenhuislaboratoria. 
     
  • Magnetische naald voor individuele kankercel-isolatie

    Projectleider: dr. Ruchi Bansal
    Instituut: Universiteit Twente
    Projectbudget: € 147.932,80

    Met ijzerdeeltjes en een magneet kunnen uitgezaaide kankercellen uit het bloed worden gevist voor onderzoek. Helaas komen hierbij ook vaak gezonde cellen mee. In een eerder project is een heel klein magnetisch naaldje ontwikkeld dat kankercellen 1 voor 1 uit dit mengsel kan halen. Helaas is dit een handmatig en langdurig proces. In dit project wil men de techniek verbeteren en ontwikkelen tot een snel en bruikbaar apparaat voor onderzoekers.
     
  • De weg vrijmaken voor doelgerichte fotodynamische therapie met nanobodies

    Projectleider: dr. Sabrina Santos Oliveira
    Instituut: Universiteit Utrecht
    Projectbudget: € 155.576,40

    Fotodynamische therapie is een van de behandelopties bij hoofd-halskanker. Deze behandeling met lichtgevoelige medicijnen vraagt veel van patiënten: om bijwerkingen zoals brandwonden te voorkomen moeten zij zich dagenlang beschermen tegen licht. In een eerder KWF-project is de behandeling verbeterd met behulp van minuscule antilichamen. Deze 'nanobodies' leveren het medicijn sneller en beter af in de tumor. Patiënten zijn hierdoor minder (lang) gevoelig voor licht. De nanobodies activeren bovendien het afweersysteem. Dit project onderzoekt wat nodig is om de behandeling te patenteren en te implementeren.