3 nieuwe internationale projecten voor betere kankerpreventie in Europa
Met steun van KWF starten 3 nieuwe Europese samenwerkingsprojecten op het gebied van kankerpreventie. De projecten onderzoeken hoe bewezen effectieve maatregelen om kanker te voorkomen beter kunnen worden toegepast in de dagelijkse praktijk. In 2024 gingen binnen dezelfde internationale samenwerking al 3 projecten van start, gericht op de vroege opsporing van prostaat-, baarmoederhals- en borstkanker.
De nieuwe projecten richten zich op tabaksontmoediging bij jongeren, het voorkomen van baarmoederhalskanker via HPV-vaccinatie en screening, en het voorkomen van eierstokkanker door eileiderverwijdering. De onderzoekers brengen in kaart welke belemmeringen er zijn bij de implementatie en hoe die kunnen worden weggenomen. De opgedane kennis helpt om effectieve kankerpreventie beter toe te passen in heel Europa.
Kanker treft mensen overal ter wereld. Internationale samenwerking is daarom van groot belang. KWF neemt hierin het voortouw door kankerorganisaties en onderzoekers met elkaar te verbinden, zodat zij van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen versterken. Zo dragen wij ook buiten Nederland bij aan het voorkomen van kanker en het redden van levens.
Reimagining Cancer Research in Europe
De projecten worden gefinancierd via het internationale initiatief Reimagining Cancer Research in Europe onder leiding van de Union for International Cancer Control (UICC). KWF, Swedish Cancer Society (Cancerfonden), Danish Cancer Society, World Cancer Research Fund International (WCRF International) en Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WKOF) financieren deze samenwerking. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC/WHO) draagt bij met wetenschappelijke kennis en expertise.
Het doel van Reimagining Cancer Research in Europe is het terugdringen van kanker in Europa door internationale kennisoverdracht en samenwerking. Omdat ongeveer 40% van de kankergevallen te voorkomen is, steunt het initiatief de implementatie en opschaling van bewezen effectieve preventiestrategieën die de impact van kanker kunnen verkleinen. Dit sluit aan bij Europa's Beating Cancer Plan, Mission on Cancer en de missiedoelen van KWF.
De 3 gehonoreerde projecten zijn gekozen uit 11 aanvragen van onderzoekers uit 15 Europese landen. Bij de eerste 2 projecten zijn Nederlandse onderzoeksgroepen en projectleiders betrokken:
1. FRESHAIR4Schools: aanpassing en invoering van een Nederlands schoolprogramma voor tabaks- en nicotinepreventie in Polen
In dit project wordt het Nederlandse programma FRESHAIR4Schools aangepast en ingevoerd op middelbare scholen in 3 regio’s in Polen. Het programma is bedoeld om te voorkomen dat jongeren beginnen met roken of vapen en om jongeren die al nicotine gebruiken te ondersteunen bij het stoppen.
FRESHAIR4Schools combineert verschillende maatregelen binnen de school. Het gaat onder meer om een tabaks- en nicotinevrij schoolbeleid, het preventieprogramma Vaping#YourChoice en de eHealth-tool Quiddy voor hulp bij stoppen.
Onderzoekers uit Nederland en Polen werken samen met scholen en jongeren om te onderzoeken hoe het programma goed kan worden aangepast aan de Poolse situatie en duurzaam kan worden ingevoerd.
De kennis en ervaring die dit oplevert, kunnen helpen om FRESHAIR4Schools op grotere schaal toe te passen in Polen en andere Europese landen.
Het project is een samenwerking tussen het Leids Universitair Medisch Centrum, vertegenwoordigd door Rianne van der Kleij, en het Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) in Polen.
2. STop OVarian CAncer in Europe (STOPOVCA-Europe)
Dit project richt zich op de invoering van opportunistische salpingectomie: een veelbelovende manier om eierstokkanker te voorkomen. Hierbij worden de eileiders verwijderd tijdens een buikoperatie die om een andere reden plaatsvindt.
De onderzoekers bouwen voort op een aanpak die in Nederland al succesvol is gebleken. Deze wordt samen met de betrokken zorgverleners en andere partijen aangepast aan de Roemeense gezondheidszorg en ingevoerd in meerdere ziekenhuizen.
Door te onderzoeken welke aanpak in verschillende zorgsystemen goed werkt, willen de onderzoekers een model ontwikkelen dat ook in andere Europese landen kan worden gebruikt. Zo kan opportunistische salpingectomie op grotere schaal beschikbaar komen en in de toekomst bijdragen aan het voorkomen van eierstokkanker.
Het project is een samenwerking tussen het Radboudumc in Nijmegen, vertegenwoordigd door Rosella Hermens, het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven en UMF Iași in Roemenië.
3. Implementatie van de HPV-FASTER-aanpak in Oekraïne
Dit project onderzoekt hoe meer vrouwen in de Oekraïense regio Zaporizja gebruik kunnen maken van een combinatie van HPV-screening (zelftest), HPV-vaccinatie en voorlichting om baarmoederhalskanker te voorkomen.
De onderzoekers bekijken hoe deze aanpak kan worden toegepast bij vrouwen die eerder niet of onvoldoende zijn bereikt. De opgedane kennis kan ook worden gebruikt om deze vormen van preventie toegankelijk en uitvoerbaar te maken in andere gebieden met beperkte zorgtoegang.
Het project is een samenwerking tussen de International Agency for Research on Cancer in Frankrijk, World Against Cancer in Oekraïne en King's College London in het Verenigd Koninkrijk.