Hart- en vaatziekten na behandeling voor Hodgkinlymfoom; onderzoek naar de rol van genetische aanleg en ontwikkeling van een risicovoorspelmodel

Tegenwoordig overleven de meeste mensen met Hodgkin lymfoom (HL) de ziekte. De HL-behandeling kan op lange termijn echter leiden tot schade o.a. aan het hart. Eerder hebben we aangetoond dat patiënten behandeld in Nederland (tussen 1965-1995) een 3-7 keer hoger risico op hart- en vaatziekten (HVZ) hadden dan de algemene bevolking. Zowel blootstelling van het hart aan bestraling als aan anthracyclines (een vorm van chemotherapie) zijn geassocieerd met een verhoogd risico op HVZ. Hoewel huidige HL-behandelingen minder schadelijk zijn, blijft het HVZ-risico verhoogd, ook bij patiënten die na 2000 behandeld zijn. Mogelijk speelt erfelijke aanleg hierbij een rol, maar dat is nog onvoldoende onderzocht. Wel zijn er genetische varianten bekend die samenhangen met hartschade door chemotherapie. Voor schade door bestraling is dat nog onduidelijk.

Voorgestelde oplossing / doelstelling

Het doel van dit onderzoek is om te achterhalen welke genetische en klinische factoren bijdragen aan het risico op HVZ bij HL-overlevenden. We willen een model ontwikkelen dat het individuele risico op HVZ na HL-behandeling kan voorspellen. Dit kan leiden tot betere nazorg.

Onderzoeksvragen

• Beïnvloedt algemene aanleg voor HVZ het risico op HVZ onder HL-overlevenden?
• Kunnen we genetische varianten identificeren die het behandeling specifieke risico op HVZ beïnvloeden?
• Verbetert toevoeging van genetische informatie de HVZ-risicovoorspelling?

Plan van aanpak / onderzoeksopzet

Recent zijn betrouwbare polygenetische risicoscores ontwikkeld voor coronaire hartziekten en hartfalen in de algemene bevolking. Wij zullen onderzoeken of deze risicoscores ook bruikbaar zijn om het risico op behandelingsgeassocieerde coronaire hartziekte en hartfalen bij HL-overlevenden te voorspellen. We maken gebruik van klinische gegevens en genetisch materiaal van ±2800 HL-overlevenden, verzameld in eerder door het KWF gefinancierd onderzoek. Middels DNA-analyses van genetische materiaal uit bloed of monsters van normaal weefsel, bepalen we hun genetische risicoscore.Daarna onderzoeken we of er genetische varianten zijn die specifiek het risico op stralings- en anthracycline-geassocieerde HVZ voorspellen. We doen dit door de genetische varianten in het DNA van HL-overlevenden, die vervolgens HVZ hebben ontwikkeld, te vergelijken met de genetische varianten in het DNA van deelnemers uit een andere Nederlandse studie (de LIFELINES studie) zonder kanker in de voorgeschiedenis die ook (leeftijdsgebonden) HVZ hebben ontwikkeld sinds deelname aan deze studie.Vervolgens zullen we door klinische gegevens, behandelingskenmerken en de genetische aanleg voor HVZ in het algemeen en HVZ gerelateerd aan behandeling te integreren, nagaan of genetische informatie de HVZ-risicovoorspelling verbetert. We zullen onze HVZ-risicovoorspelmodellen valideren in andere populaties van HL-overlevenden en de klinische klinische toepasbaarheid voor nazorg van HL-overlevenden bepalen.

Verwachte uitkomst / relevantie voor de kankerpatiënt

We verwachten dat deze studie de risicoschatting en voorspelling van HVZ voor HL-overlevenden aanzienlijk zal verbeteren, waardoor gepersonaliseerde screening en behandeling mogelijk wordt en uiteindelijk de ziektelast en sterfte als gevolg van HVZ afnemen.

Vervolgstappen / implementatie

Onze modellen kunnen in de toekomst worden toegepast in de klinische praktijk, bijvoorbeeld in richtlijnen voor nazorg. In vervolgonderzoek willen we de modellen ook bruikbaar te maken voor ondersteuning bij het maken van keuzes voor de HL-behandeling.