Een volgende generatie TEGs voor de behandeling van patienten met hoofd halstumoren

De onderzoekers hebben een nieuwe therapie ontworpen, waarmee ze de beste eigenschappen van twee typen T-cellen, de alfa/beta en de gamma/delta T-cel, hebben gecombineerd in een nieuwe cel, de zogenaamde TEG (T cell engineered to express a defined gd T-cell receptor). Voor deze therapie is één van de meest reactieve gdT-celreceptoren geselecteerd. Deze receptor herkent veel verschillende kankerceltypen (bv. leukemie en hoofd-halstumoren) en wordt in het laboratorium via genetische manipulatie op gewone abT-cellen van de patiënt geplaatst, die voor begin van de therapie zijn afgenomen. De TEG’s worden vervolgens gekweekt tot grote hoeveelheden en daarna teruggegeven aan de patiënt. Na het teruggeven van deze aangepaste T-cellen aan de patiënt blijven deze in gunstige omstandigheden langdurig in het lichaam aanwezig om de kanker te genezen en om te voorkomen dat deze terugkomt. Zie ook dit eerdere-KWF-project.

Onderzoeksrichting en eerdere resultaten

De onderzoekers hebben op verschillende manieren in cellijnen en diermodellen aangetoond dat de behandeling met TEG’s veilig en effectief is. TEG’s toonden sterke activiteit tegen tumorcellen. Gezonde cellen werden niet door de TEG’s aangevallen. In een dierstudie kregen muizen leukemiecellen of cellen van hoofd-halstumoren ingespoten. Na behandeling met TEG’s werd een groot deel van de muizen genezen. Deze behandeling lijkt erg veelbelovend ook in mensen; dit jaar werd de eerste complete hematologische remissie gezien bij een patiënt met leukemie. Voortbouwend op deze eerste resultaten willen de onderzoekers een nieuwe generatie TEG’s ontwikkelen die nog fitter is dan deze eerste generatie TEG’s om patiënten nog beter te kunnen behandelen.

Onderzoeksdoelstelling

Omdat niet alle muizen en niet alle patiënten profijt hebben van de huidige generatie TEG’s hopen de onderzoekers dat de nieuwe generatie TEG’s niet alleen fitter zijn, maar ook huidige beperkingen, zoals gebrek aan activiteit in de tumor, zullen overwinnen, zodat meer patiënten baat hebben bij deze behandeling. De focus zal liggen op de ontwikkeling van een behandeling voor patiënten met hoofd-halstumoren. De onderzoekers verwachten dat deze therapie ook voor andere tumoren toegepast kan worden.

Onderzoeksopzet

Allereerst zullen de onderzoekers onderzoeken of co-stimulatie van TEG’s door de zogenaamde chimere antilichamen die NKG2D-receptorliganden herkennen leidt tot toegenomen activiteit, zonder onoverkomelijke toxiciteit. Veel soorten kanker hebben eiwitten op het celoppervlak die binden aan deze receptor, waardoor de afweercel wordt geactiveerd, bijvoorbeeld om te vermenigvuldigen of om kankercellen te vernietigen. Kankercellen brengen bovendien door stress-mechanismen (zoals de behandeling met chemotherapie) meer van deze eiwitten op het celoppervlak.

Ten tweede zullen de onderzoekers een meer 'natuurlijke' activatie van TEG’s door co-stimulatie van BTN3A bestuderen. De onderzoekers zullen dan ook onderzoeken of activatie door co-stimulatie van BTN3A met antilichamen (die ofwel op het celoppervlak van TEG’s worden geplaatst of los toegediend worden aan de patiënt) leidt tot een grotere hoeveelheid en langere aanwezigheid van TEG’s, een verbeterde controle van de tumor en activatie van andere afweercellen.

Verwachte uitkomsten en verdere implementatie

De onderzoekers zullen een '2e generatie TEG-platform' ontwikkelen, en de meeste krachtige combinatie voor de behandeling van patiënten met hoofd-halstumoren selecteren om een klinische studie te kunnen starten.