Afhankelijkheid van Erk-signalering van de frequentie van geneesmiddelen toediening bij colorectale kanker

Alpe d'HuZes
afgerond

Onderzoekssamenvatting

Kankercellen gebruiken allerlei signalen om te bepalen wanneer ze groeien, veranderen of sterven. Niet alleen de sterkte van zo’n signaal lijkt belangrijk, maar ook hoe het signaal in de tijd verandert. Onderzoekers willen bij darmkanker begrijpen welke rol deze zogenoemde signaaldynamiek speelt en of de timing van chemotherapie invloed heeft op het effect van de behandeling.

Doel van het onderzoek

De onderzoekers willen weten hoe veranderingen in signaalroutes bijdragen aan het ontstaan en de groei van darmkanker.

Ze onderzoeken daarbij vooral:

  • hoe belangrijke veranderingen in kankercellen de dynamiek van signalen beïnvloeden
  • of het tijdstip en het ritme waarmee medicijnen worden toegediend invloed hebben op het effect ervan
  • of signaaldynamiek in de toekomst een aangrijpingspunt kan zijn voor nieuwe of aangepaste behandelingen

Waarom is dit onderzoek nodig?

Cellen geven voortdurend signalen aan elkaar door. Die signalen helpen bepalen wanneer een cel zich deelt, verandert of sterft. Bij darmkanker zijn veel veranderingen in het DNA van invloed op zulke signaalroutes.

Tot nu toe wordt vaak vooral gekeken of een signaal actief of niet actief is. Onderzoek in andere modellen laat zien dat ook de timing belangrijk kan zijn. Een signaal kan bijvoorbeeld kort of lang duren, of steeds met een bepaald ritme terugkomen.

Welke rol deze dynamiek speelt bij darmkanker is nog niet duidelijk. Meer kennis hierover kan helpen om beter te begrijpen waarom een behandeling wel of niet werkt.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers combineren laboratoriumonderzoek met computermodellen.

  • Ze gebruiken speciale technieken waarmee ze signalen in levende cellen onder de microscoop kunnen volgen.
  • Ze werken met miniorganen, ook wel organoïden genoemd, die darmweefsel in het laboratorium nabootsen.
  • Met een speciaal systeem kunnen ze heel precies aanpassen hoe vaak en hoe lang bepaalde signalen actief zijn.
  • Ze onderzoeken vervolgens wat dit doet met celdeling, verandering van cellen en celdood.
  • Ook testen ze of het ritme van medicijntoediening invloed heeft op het effect van de behandeling.

Eerst gebeurt dit met cellijnen en modellen van darmkanker. Daarna willen de onderzoekers hun bevindingen testen in miniorganen die afkomstig zijn van menselijk darmkankerweefsel.

Wat levert dit onderzoek op?

Het onderzoek moet meer inzicht geven in de rol van signaaldynamiek bij het ontstaan en de groei van darmkanker.

Ook moet duidelijker worden of de timing van medicijntoediening invloed heeft op het effect van een behandeling. Op langere termijn kan deze kennis aanknopingspunten geven om bestaande behandelingen anders in te zetten of nieuwe behandelingen te ontwikkelen.

Het gaat om fundamenteel onderzoek. Eerst moet duidelijk worden hoe belangrijk signaaldynamiek werkelijk is bij darmkanker voordat toepassingen bij patiënten kunnen worden onderzocht.

Nieuws en resultaten

Oktober 2026

Het onderzoek laat zien dat cellen niet alleen reageren op de hoeveelheid van een signaal, maar ook op het ritme waarin dat signaal verandert. In darmcellen gaat de hoeveelheid van het eiwit Hes1 regelmatig op en neer. De frequentie van deze schommelingen bevat informatie die invloed heeft op de ontwikkeling van darmcellen. Dit ondersteunt het idee dat cellen informatie uit de frequentie van signalen kunnen halen.