Zelftest die veranderingen in DNA opspoort om vroegtijdig baarmoederkanker te ontdekken bij vrouwen met het Lynch-syndroom.

Vrouwen met het Lynch-syndroom hebben een grotere kans om baarmoederkanker te krijgen (11–55%). Als de ziekte op tijd wordt ontdekt, is de kans op genezing veel groter. In Nederland krijgen deze vrouwen elk jaar een controle in het ziekenhuis. Die controle bestaat uit een inwendige echo en soms een stukje weefsel uit de baarmoeder. Deze onderzoeken werken goed, maar zijn vervelend, pijnlijk en gebeuren in het ziekenhuis. Ongeveer 30% van de vrouwen doet daarom niet mee, waardoor ze mogelijk te laat ontdekken dat ze kanker hebben.

Onderzoeksrichting/voorgestelde oplossing

We willen een nieuwe test onderzoeken om baarmoederkanker op te sporen of uit te sluiten bij vrouwen met het Lynch-syndroom: de MeD-Scan. Dit is een vaginale thuistest die vrouwen zelf kunnen afnemen. De test kijkt naar veranderingen in het DNA die iets kunnen zeggen over de kans op baarmoederkanker. Uit eerder onderzoek blijkt dat de test heel betrouwbaar is. Deze test is niet pijnlijk, makkelijk thuis te doen, en lijkt een goed alternatief voor het ziekenhuisonderzoek wat nu wordt gedaan.

Relevantie

Het is belangrijk om vrouwen met Lynch-syndroom goede en haalbare opties te bieden voor het opsporen van baarmoederkanker. Een nieuwe test is pas succesvol als die betrouwbaar is en aansluit bij de wensen van vrouwen. Daarom is het van groot belang om niet alleen naar de medische kant van de test te kijken, maar ook naar hoe vrouwen het gebruik van zo'n thuistest ervaren. Inzicht in hun voorkeuren helpt om de zorg beter af te stemmen.

Onderzoeksvragen

1. Is de MeD-Scan een betrouwbare test om baarmoederkanker op te sporen of uit te sluiten bij vrouwen met het Lynch-syndroom die nu jaarlijks in het ziekenhuis worden gecontroleerd met een echo en soms een biopt (een pijnlijke en belastende ingreep)?
2. Wat vinden vrouwen met het Lynch-syndroom van deze thuistest, vergeleken met de bestaande onderzoeken in het ziekenhuis?
3. Kan deze thuistest kosten besparen voor de zorg, bijvoorbeeld door minder ziekenhuisbezoeken of ingrepen?

Onderzoeksopzet

Drie jaar lang geven we vrouwen naast de gewone controle ook de MeD-Scan (deelonderzoek WP1). We vragen ook vrouwen die eerst niet meededen met de controles of ze nu wél mee willen doen. Met vragenlijsten en groepsgesprekken zoeken we uit waarom sommige vrouwen wel of niet meedoen, en wat ze prettig vinden (deelonderzoek WP2). We kijken ook naar de kosten en wat de test oplevert voor de gezondheid (deelonderzoek WP3). Het onderzoek gebeurt in samenwerking met meerdere ziekenhuizen in Nederland. De stichting StOET helpt met het bereiken van vrouwen en het werven van deelnemers.

Verwachte uitkomsten

We hopen dat de zelftest betrouwbaar blijkt in het opsporen (of uitsluiten) van baarmoederkanker. We verwachten ook dat vrouwen de test prettiger vinden dan het ziekenhuisonderzoek. Als de test goed werkt, kan het een makkelijke, vriendelijke en veilige manier worden om vrouwen met verhoogd risico op tijd te helpen.

Omschrijving stappen nodig om resultaat te implementeren

Als de test betrouwbaar, de voorkeur heeft van de patiënte en kosteneffectief blijkt (de huidige studie), volgt overleg met zorgverleners en verzekeraars over implementatie.