Vroege opsporing van prostaatcarcinoom gebaseerd op stapsgewijze risico evaluatie en besluitvorming

lopend

Onderzoekssamenvatting

Er bestaat in Nederland al jarenlang een discussie over de voor- en nadelen van het vroeg opsporen en behandelen van prostaatkanker. Screening kan leiden tot een vermindering van uitgezaaide ziekte, de daarbij gepaard gaande verschijnselen en behandelingen, en zelfs tot een afname van overlijden aan prostaatkanker. Maar er worden ook veel prostaatkankers gevonden die helemaal niet leiden tot symptomen of uitzaaiing, hetgeen overdiagnose genoemd wordt. Momenteel kan iedere burger een afweging maken op basis van zijn eigen risico op het hebben van een prostaatkanker om vroege opsporing te starten. De informatie hierover is ingewikkeld, zodoende bestaat er ongelijkheid tussen burgers in het aanbieden van passende en begrijpelijke informatie over vroege opsporing, en het kunnen afwegen van persoonlijke risico's . Ook bij zorgverleners is de informatie en risico-inschatting onderhevig aan variatie. Wanneer in de praktijk gestart wordt met het diagnostische traject moeten herhaaldelijk nieuwe risico-inschattingen gemaakt worden teneinde zoveel mogelijk alleen relevante tumoren te vinden.

Onderzoeksrichting/voorgestelde oplossing

Wij willen het diagnostisch traject verbeteren in  een interdisciplinair team van communicatie experts, clinici, laboratorium experts, ethici, economen, en gezondheidswetenschappers. Hierbij ontwikkelen we samen met burgers en patiënten nieuwe digitale communicatie methoden om persoonlijke risico's in te schatten, onzekerheid omtrent kanker te verminderen, en overdiagnose van irrelevante tumoren te vermijden met nieuwe technologische middelen. Hierbij wordt samengewerkt met het bedrijf Informed en de Patient Journey App.

Relevantie

Prostaatkanker is een veel voorkomende aandoening in Nederland bij meer dan 80.000 mannen, waarbij ieder jaar ruim 12.000 nieuwe diagnoses gesteld worden.

Onderzoeksvragen

We denken dat het aanbieden van betere informatie bij burgers zal leiden tot een beter begrip bij de risicogroep van mannen van 50 tot 70 jaar, en dat door een betere selectie van die groep er meer mannen met een verhoogd risico op prostaatkanker met hun huisarts zullen overwegen om zich te laten screenen door middel van een reeds ontwikkeld prostaatconsult in het huisarts-laboratorium. Dat zal moeten leiden tot een betere selectie van mannen die voor vervolgstappen in het ziekenhuis in aanmerking komen. Ook denken we dat de diagnostiek verbeterd zou kunnen worden met gebruik van  merkstoffen in de urine en artificial intelligence bij de MRI-beeldvorming.

Onderzoeksopzet

We gaan na of de voorgestelde stapsgewijze verbeteringen, waarbij we gebruik maken van een stapsgewijs risicomodel, in twee regio's in Nederland, een meetbare verbetering geeft van het huidige diagnostisch traject. Daarbij kijken we naast de tevredenheid van burgers en patiënten ook naar de uitkomsten van de gevonden kankers, en naar kosten-efficiëntie op korte termijn.

Verwachte uitkomsten

Met het project wordt vroegdiagnostiek voor meer burgers toegankelijk, en alleen verricht in een populatie van mannen met een verhoogd risico. De overdetectie van niet-relevante prostaatkanker vermindert, en de kwaliteit en efficiëntie van de gezondheidszorg gaat hiermee omhoog.

Omschrijving stappen nodig om resultaat te implementeren

Om het resultaat op te schalen tot nationaal niveau zal een goede beoordeling en overeenstemming tussen alle betrokken partijen nodig zijn om aangepaste richtlijnen omtrent vroegdetectie te kunnen implementeren. 

Nieuws en resultaten