Voorspelmodellen voor ondersteuning van de primaire behandeling keuze voor nieuwe Hodgkin lymfoom patiënten en van nazorg voor Hodgkin lymfoom overlevenden.
Onderzoekssamenvatting
Hodgkinlymfoom is een vorm van lymfeklierkanker die vaak goed te behandelen is. Toch kunnen mensen jaren later nog last krijgen van de gevolgen van de behandeling, zoals hart- en vaatziekten, een tweede vorm van kanker of verminderde vruchtbaarheid. Onderzoekers willen een keuzehulp ontwikkelen die artsen en patiënten helpt om behandelingen en nazorg beter af te stemmen op de persoonlijke situatie.
Doel van het onderzoek
De onderzoekers willen 2 voorspelmodellen ontwikkelen.
Het eerste model helpt nieuwe patiënten en hun arts om de voordelen en nadelen van verschillende behandelingen tegen elkaar af te wegen. Daarbij wordt gekeken naar de kans dat de ziekte terugkomt én naar de kans op late gevolgen van de behandeling.
Het tweede model is bedoeld voor mensen die Hodgkinlymfoom hebben overleefd. Hiermee willen de onderzoekers voorspellen wie een grotere kans heeft op late gevolgen van de behandeling. Zo kan de nazorg beter worden afgestemd op het persoonlijke risico.
Waarom is dit onderzoek nodig?
De vooruitzichten voor mensen met Hodgkinlymfoom zijn goed. Meer dan 80% is 10 jaar na de diagnose nog in leven.
Toch kunnen behandelingen op de lange termijn gezondheidsproblemen veroorzaken. Het gaat bijvoorbeeld om hart- en vaatziekten, een tweede vorm van kanker en verminderde vruchtbaarheid.
Artsen kunnen nu nog niet goed voorspellen welke behandeling voor een individuele patiënt de beste balans biedt tussen de kans op genezing en de kans op late gevolgen. Ook is het lastig om te bepalen welke overlevers extra controles of preventieve maatregelen nodig hebben.
Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?
De onderzoekers gebruiken gegevens van ongeveer 5.500 mensen die tussen 1966 en 2009 voor Hodgkinlymfoom zijn behandeld in Nederlandse ziekenhuizen.
Ze combineren informatie over de behandeling met gegevens over het ontstaan van hart- en vaatziekten, tweede vormen van kanker en andere late gevolgen.
Met deze gegevens ontwikkelen zij 2 voorspelmodellen: 1 voor mensen die nog behandeld moeten worden en 1 voor mensen die de ziekte hebben overleefd.
De onderzoekers verwerken de modellen in online keuzehulpen met een risico-calculator. Daarbij denken patiëntenorganisatie Hematon, patiënten en zorgverleners mee over de inhoud en gebruiksvriendelijkheid.
Wat levert dit onderzoek op?
De onderzoekers verwachten dat de keuzehulpen artsen en patiënten helpen om beter onderbouwde behandelkeuzes te maken.
Ook verwachten zij dat overlevers met een verhoogd risico op late gevolgen eerder kunnen worden opgespoord. Daardoor kunnen controles en preventieve maatregelen beter worden afgestemd op de individuele patiënt.
Na afloop van het onderzoek worden de keuzehulpen via internet beschikbaar gemaakt voor patiënten en zorgverleners.
Nieuws en resultaten
September 2026
Onderzoekers hebben een model ontwikkeld waarmee het risico op longkanker na behandeling voor Hodgkinlymfoom tot 30 jaar na de diagnose kan worden geschat. Het model houdt rekening met kenmerken van de patiënt, zoals leeftijd, geslacht en rookgedrag, en met de hoeveelheid straling die de longen tijdens de behandeling kregen.
Bij mensen die rookten toen zij de diagnose Hodgkinlymfoom kregen, was de geschatte kans op longkanker binnen 30 jaar gemiddeld 6,9%. Bij niet-rokers was dit 1,2%. Ook een hogere stralingsdosis voor de longen hing samen met een hoger risico op longkanker. Het model kan helpen om beter te bepalen welke overlevers extra aandacht of controle nodig hebben.
- Lees de samenvatting van de publicatie in Journal of the National Cancer Institute
Augustus 2025
De onderzoekers hebben modellen ontwikkeld die het risico op terugkeer van de ziekte inschatten op basis van kenmerken van de patiënt (o.a. leeftijd, geslacht en bloedwaarden) en de voorgestelde behandeling. Ze gebruikten hiervoor de gegevens van 2.343 patiënten met klassiek Hodgkinlymfoom die tussen 2008 en 2018 in Nederland zijn behandeld. Vervolgens testten ze of hun modellen goed werkten bij een andere groep patiënten uit Denemarken. De resultaten laten zien dat de modellen het risico op terugkeer nauwkeurig voorspelden en goed konden onderscheiden bij welke patiënten de ziekte wel of niet terugkwam.
- Lees de publicatie in Cancers.