Voorspellen hoe borsttumoren zullen reageren op chemotherapie door testen van gevoeligheid van tumorweefsel buiten het lichaam

Gerichte Gift
afgerond

Onderzoekssamenvatting

Er zijn heel veel medicijnen tegen borstkanker, maar hoe weet je welke het beste gaat werken? Elke tumor is immers anders. In het Erasmus MC onderzoekt men of dit te voorspellen is met een nieuwe weefselkweektechniek.  

Met eerdere KWF-financiering hebben onderzoekers van het Erasmus MC een prototype 'cancer on a chip' ontwikkeld (ook wel 'tumor on a chip' of 'organ on a chip'). Dit is een kunststof apparaatje waarin dunne plakjes tumorweefsel van de patiënt gekweekt kunnen worden en in leven gehouden. De chips bevatten kleine microkanaaltjes waar kweekvloeistof doorheen stroomt. Door ze te bekleden met bloedvatwandcellen is de natuurlijke situatie nog beter na te bootsen. Ook het toevoegen van medicijnen is mogelijk.

Doel van het onderzoek 

Het voorspellen van de werkzaamheid van chemotherapie met behulp van cancer on a chip-technologie, zodat patiënten de optimale behandeling kunnen krijgen. 

Het onderzoek omvat twee vragen: 

  1. Hoe kan onderscheid worden gemaakt tussen tumoren die gevoelig of ongevoelig zijn voor verschillende soorten chemotherapie? 
  2. Hoe is zo veel mogelijk informatie te krijgen uit een kleine hoeveelheid weefsel (biopt)

Waarom is dit onderzoek nodig? 

Er zijn verschillende (chemo)therapieën voor uitgezaaide borstkanker. Helaas is niet te voorspellen bij welke behandeling de patiënt (het meeste) baat heeft. Als de tumor niet reageert op de behandeling ondervindt de patiënt wel voor niks de bijwerkingen. Ook gaat kostbare tijd verloren voordat een andere behandeling gestart kan worden. Er is dus veel winst te behalen als van tevoren al duidelijk is hoe succesvol een behandeling zal zijn. 

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd? 

In hun vorige KWF-project zijn de onderzoekers erin geslaagd om voor één type chemotherapie de juiste kweekcondities te bepalen.  
In dit nieuwe onderzoek vindt uitbreiding plaats naar meerdere soorten chemotherapie bij uitgezaaide borstkanker (o.a. paclitaxel, eribuline en carboplatine).  

De onderzoekers gaan eerst de optimale kweekcondities bepalen voor het testen van de gevoeligheid van deze medicijnen op slechts een heel kleine hoeveelheid tumormateriaal.  
 
Na deze verfijning van de cancer on a chip-technologie volgt een proof-of-concept-studie met tumorweefsel van 24 patiënten met uitgezaaide borstkanker die met paclitaxel behandeld gaan worden. Door het afgenomen weefsel bloot te stellen aan paclitaxel willen de onderzoekers achterhalen of de respons op het medicijn net zo goed te meten is op tumorweefsel op een chip als met CT-scans (zoals in de praktijk gebruikelijk is bij patiënten).

Wat levert dit onderzoek op? 

Dit onderzoek kan leiden tot de ontwikkeling van geavanceerde cancer on a chip-technologie waarmee direct de beste chemotherapie voor elke individuele patiënt kan worden bepaald. Dit zal leiden tot meer genezing en betere kwaliteit van leven. 

Resultaten

De onderzoekers hebben een nieuwe laboratoriumtest ontwikkeld - de REMIT assay - die kan voorspellen hoe goed een borstkankerpatiënt zal reageren op chemotherapie met paclitaxel en eribuline.