Verbetering van de individuele risico-inschatting op lymfeklier uitzaaiingen bij baarmoederkanker.

Baarmoederkanker komt steeds meer voor. Dat komt vooral door de vergrijzing en de toename van overgewicht in Nederland. Nu treft de ziekte in ons land elk jaar zo’n 2.000 vrouwen. Voor veel van hen is genezing mogelijk door een verwijdering van de baarmoeder en eierstokken. Maar in het geval van uitzaaiingen, wordt genezend behandelen moeilijker. Vooral omdat nu niet altijd duidelijk is of die uitzaaiingen er ook écht zijn. Artificial Intelligence (kunstmatige intelligentie) kan daarbij helpen.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Bij zo’n 1 op de 10 vrouwen is er sprake van uitzaaiingen. Zij krijgen na de operatie chemotherapie, of bestraling. Voor sommige vrouwen is genezing dan nog mogelijk, maar een deel van de patiënten overlijdt uiteindelijk aan de ziekte.Als baarmoederkanker uitzaait, gebeurt dat in eerste instantie naar de lymfeklieren. Wat je kan doen, is dat je bij elke patiënt deze lymfeklieren verwijdert. Zodat je kunt vaststellen of er uitgezaaide kankercellen in zitten. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Noorwegen. Maar we hebben in Nederland afgesproken om dat niet te doen. Want zo’n ingreep kan voor blijvende problemen zorgen, zoals lymfoedeem. En als 1 op de 10 vrouwen uitzaaiingen heeft, wil je niet 9 op de 10 vrouwen opzadelen met zo’n behandeling.Om meer duidelijkheid te krijgen over mogelijke uitzaaiingen, onderzoeken pathologen daarom voor de operatie een klein stukje van het tumorweefsel. Onder de microscoop stellen ze vast of de tumor een hoog of laag risico op uitzaaiing heeft. Een graad 1 tumor heeft een laag risico, zo’n 8 tot 10 procent. Bij een graad 3 tumor is dat risico hoger, 20 tot 25 procent. Daarom worden bij patiënten met graad 3 wél de lymfeklieren voor nader onderzoek verwijderd. Maar toch doe je veel patiënten een onnodige ingreep aan. En, misschien nog wel belangrijker: bij graad 1 wordt nu niet gezocht naar uitzaaiingen in de lymfeklieren. Maar ze zijn er in sommige gevallen wél. Aangezien een grote groep patiënten een graad 1 tumor heeft, mis je dus uiteindelijk veel uitzaaiingen. Zo speelt dus het probleem van zowel over- als onderbehandeling.