T cel co-stimulatie om immuun therapie te verbeteren 

afgerond

Onderzoekssamenvatting

Immuuntherapie met aangepaste T-cellen kan kankercellen herkennen en aanvallen. Maar bij veel patiënten komt de kanker na verloop van tijd terug. Onderzoekers willen beter begrijpen hoe ze deze aangepaste afweercellen langer en sterker kunnen laten werken.

Doel van het onderzoek

De onderzoekers willen aangepaste T-cellen verbeteren. T-cellen zijn afweercellen die kankercellen kunnen aanvallen.

In dit onderzoek krijgen T-cellen extra receptoren. Dat zijn een soort ontvangers op de buitenkant van de cel. Deze receptoren moeten de T-cellen sterker activeren, zodat ze kankercellen beter kunnen aanvallen.

De onderzoekers willen weten welke eigenschappen van deze extra activatie belangrijk zijn voor het succes van de behandeling. Ook onderzoeken ze welke combinaties met andere behandelingen het beste werken.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Immuuntherapie met aangepaste T-cellen is een veelbelovende behandeling. Bij verschillende soorten kanker zorgt deze behandeling er bij een deel van de patiënten voor dat de kanker niet meer zichtbaar is.

Toch komt de kanker bij veel patiënten later terug. Dat komt vaak doordat T-cellen de groei van de kanker niet goed genoeg onder controle houden.

Het aantal T-cellen, hoe actief ze zijn en waar ze in de tumor zitten, kan invloed hebben op hoe goed immuuntherapie werkt. Daarom onderzoeken de onderzoekers hoe ze T-cellen sterker en actiever kunnen maken.

In het laboratorium hebben zij hiervoor nieuwe receptoren ontwikkeld. In muismodellen zorgden deze receptoren voor sterkere activatie van T-cellen en een veel latere terugkeer van kankercellen.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Het onderzoek bestaat uit 3 delen.

Eerst onderzoeken de onderzoekers hoe de aangepaste T-cellen precies werken. Ze bekijken onder andere welke signalen actief zijn in de T-cellen, welke genen aanstaan en hoe de cellen energie gebruiken. Ook onderzoeken ze tumorweefsel na behandeling, om te zien hoe de kanker probeert te ontsnappen aan de afweerreactie.

Daarna testen ze combinaties van aangepaste T-cellen met ondersteunende behandelingen. Deze behandelingen richten zich op manieren waarop kanker aan het immuunsysteem kan ontsnappen. Het gaat bijvoorbeeld om behandelingen die remmen op het immuunsysteem weghalen of kankercellen beter herkenbaar maken.

Tot slot vertalen de onderzoekers de resultaten naar de menselijke situatie. Met computermethoden zoeken ze naar groepen patiënten bij wie deze behandeling mogelijk wel of niet past. Ook testen ze de combinaties in muismodellen met menselijke kankercellen.

Wat levert dit onderzoek op?

Het onderzoek moet duidelijk maken welke eigenschappen aangepaste T-cellen nodig hebben om goed te werken tegen kanker.

Ook verwachten de onderzoekers meer te leren over combinaties met andere behandelingen. Daarmee willen zij de werking van aangepaste T-cellen versterken en langer laten aanhouden.

Als de resultaten veelbelovend zijn, kunnen ze worden gebruikt om een klinische studie op te zetten. Die studie richt zich in eerste instantie op patiënten met huid- of longkanker van wie de tumor kenmerken heeft die passen bij deze vorm van behandeling.

Nieuws en resultaten

September 2026

De onderzoekers ontwikkelden een aangepaste T-celreceptor waarin zij ICOS hebben ingebouwd. ICOS is een zogenoemde co-stimulator die T-cellen een extra activeringssignaal geeft. Door dit signaal direct in de T-celreceptor in te bouwen, blijven de aangepaste T-cellen langer actief en raken ze minder snel uitgeput. In een muismodel voor melanoom zorgden deze T-cellen ervoor dat tumoren vaker volledig verdwenen en veel later terugkeerden.

Vervolgens ontwikkelden de onderzoekers een versie die ook geschikt is voor menselijke T-cellen. In het laboratorium bleven deze T-cellen na herhaalde blootstelling aan kankercellen beter functioneren dan T-cellen met een gewone T-celreceptor. Op basis van deze resultaten bereiden de onderzoekers een eerste klinische studie voor bij patiënten met triple-negatieve borstkanker.