Selectie van de meest kansrijke tumoren voor behandeling via suikerremming
Onderzoekssamenvatting
Kankercellen hebben slimme manieren ontwikkeld om aan het afweersysteem te ontsnappen. Eén daarvan is het gebruik van bijzondere suikermoleculen, siaalzuren, die in grote hoeveelheden op het celoppervlak worden geplaatst. Deze suikers binden aan Siglecs, eiwitten op immuun cellen die normaal zorgen voor remmende signalen. Het gevolg is dat immuun cellen minder actief worden en kankercellen ongestoord kunnen doorgroeien en uitzaaien.Ons onderzoeksteam ontwikkelt Sialostatin, een nieuw geneesmiddel dat dit proces blokkeert. Het middel voorkomt dat kankercellen siaalzuren inbouwen. In laboratoriumproeven en diermodellen zagen we dat Sialostatin tumorgroei en uitzaaiingen sterk remt, zonder ernstige bijwerkingen. Daarmee is Sialostatin een veelbelovende kandidaat voor een nieuwe kankertherapie.Een belangrijke vraag is echter bij welke kankersoorten Sialostatin het meest effectief zal zijn. Tot nu toe baseren we ons vooral op muismodellen en genexpressiegegevens van tumoren. Dat geeft waardevolle inzichten, maar voorspelt niet altijd hoeveel siaalzuren er daadwerkelijk op de kankercel aanwezig zijn. Bovendien verschillen muizen en mensen in hun siaalzuren en Siglec-eiwitten, waardoor resultaten uit muizen niet altijd goed vertaalbaar zijn. Met dit KWF BOOST-project willen we dit probleem oplossen door voor het eerst grootschalig en direct menselijk tumorweefsel te onderzoeken. We gebruiken hiervoor een speciale kleurtechniek, immuunhistochemie (IHC), waarmee zichtbaar wordt hoeveel siaalzuren er op tumorcellen aanwezig zijn en waar ze zich bevinden. We onderzoeken dit op zogenoemde Tissue Microarrays (TMAs) - glaasjes met honderden stukjes tumorweefsel van verschillende patiënten en kankersoorten en ook normaal weefsel. Naast siaalzuren zullen we ook PD-L1 zichtbaar maken, een eiwit dat al een bewezen doelwit is voor bestaande immunotherapieën. Met geautomatiseerde digitale microscopie en pathologische beoordeling meten we dan de sterkte en locatie van de kleuringen. Het onderzoek levert een ranglijst van kankersoorten en ziektestadia op waarin siaalzuren het meest aanwezig zijn. Dit zijn de tumoren waar Sialostatin het meest kansrijk is, alleen of in combinatie met PD-L1-remmers.Door dit onderzoek krijgen we een betrouwbaar beeld van welke kankersoorten en ziekte stadia het meest afhankelijk zijn van siaalzuren om het afweersysteem te onderdrukken. Daarmee kunnen we veel gerichter bepalen bij welke patiënten Sialostatin het beste ingezet kan worden. Dit voorkomt dat klinische studies met de verkeerde patiëntengroepen worden uitgevoerd en versnelt de weg naar succesvolle toepassing. De resultaten worden direct opgenomen in onze bestaande ontwikkelstrategie voor Sialostatin. Op die manier maken we de stap van laboratorium naar kliniek kleiner en vergroten we de kans dat Sialostatin uitgroeit tot een nieuwe, effectieve behandeling tegen kanker.