Samen sterker, medicijn combinaties tegen hersentumoren

Om hersentumoren effectief te bestrijden zijn vaak meerdere behandelingen nodig. Het aantal mogelijke combinaties is echter enorm groot. Daarom zou het efficiënter zijn als je kunt voorspellen welke combinatie de meeste kans van slagen heeft.

Met dit onderzoek willen de onderzoekers bestuderen of zij kunnen voorspellen welke combinatietherapieën het effectiefst zijn tegen glioblastoom, een agressieve hersentumor.  

Waarom is dit onderzoek nodig?

Dit onderzoek is nodig omdat hersentumoren vaak terugkomen (recidief) ondanks zware chemotherapie. Als kanker terugkomt dan reageren de tumoren meestal niet meer op de oorspronkelijke behandeling.

Kankercellen binnen een tumor kunnen genetisch erg verschillen. Daarom reageren ze niet allemaal op dezelfde therapie. Combinatietherapieën kunnen dan effectiever zijn. Dat kan een combinatie van chemotherapieën zijn maar ook een combinatie van verschillende behandelingen, zoals bestraling en chemotherapie. 

De hoeveelheid combinaties die gemaakt kunnen worden is heel groot. Maar die 1 voor 1 uitproberen is tijdrovend, kostbaar en belastend. Daarom zou je een slimme methode willen hebben die voorspelt welke combinatietherapie de meeste kans van slagen heeft bij een bepaalde vorm van kanker en welke therapieën elkaar het meest versterken qua werking. De onderzoekers van dit project hebben hiervoor een speciaal computerprogramma ontwikkeld. Met dit project willen zij uitzoeken of de voorspellingen van de computer betrouwbaar genoeg zijn. 

Wat levert dit onderzoek op?

Uit dit onderzoek zal moeten blijken of de methode betrouwbaar voorspelt welke combinatietherapie waarschijnlijk het meest effectief zal zijn bij glioblastoom. Deze speciale methode was eerder succesvol in huid- en darmkanker. 

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Om dit onderzoek uit te voeren zullen de onderzoekers in het laboratorium genetische onderzoeken uitvoeren in hersentumorcellen en muizen. Daarmee hopen ze biomarkers te vinden die voorspellen welke combinatietherapie effectief zal zijn tegen hersentumoren, in het bijzonder glioblastoom. Een biomarker is een biologische, meetbare stof (molecuul, gen, eiwit, etc.) die wijst op de aanwezigheid, ernst of uitkomst van een ziekte of (in dit geval) een aanwijzing geeft of een behandeling succesvol zal zijn.

Nieuws en resultaten

De onderzoekers hebben laten zien dat het gelijktijdig remmen van twee belangrijke signaalroutes in tumorcellen – de MEK- en mTOR-route – leidt tot een sterk 'synergetisch' effect: de middelen versterken elkaars werking. Vooral in tumoren met een afwijking in het NF1-gen en in het mesenchymale subtype (de meest agressieve vorm van glioblastoom) bleek deze combinatietherapie langdurige groeiremming te veroorzaken in 3D-tumormodellen (sferoïden). Daarnaast zagen de onderzoekers dat wanneer de medicijnen na elkaar werden toegediend, het remmende effect op de tumorgroei behouden bleef.

Dit project bevestigt dat slimme combinaties van bestaande doelgerichte medicijnen kansrijk zijn om nieuwe behandelstrategieën te ontwikkelen voor glioblastoom. Deze kennis vormt een belangrijke basis voor vervolgonderzoek, met als doel om in de toekomst patiënten meer effectieve behandelopties te kunnen bieden.

• Combined Inactivation of MEK and mTOR Can Lead to Synergistic Cell Death in Glioblastoma Models and Associates with NF1 Deficiency and a Mesenchymal Subtype (publicatie in Molecular Cancer Therapeutics)