Protonentherapie gerichter ingezet door optimaal om te gaan met behandelonzekerheden (PAREL)

Bestraling bij kanker gebeurt al jaren met fotonen. Een eigenschap van deze deeltjes is dat ze dwars door het lichaam schieten. Ze geven dus niet alleen hun dosis af in de tumor, maar ook in het gezonde weefsel dat daar voor, of achter ligt. Dat zorgt voor bijwerkingen. Volgens de natuurkunde zou bestraling met protonen daar een oplossing voor kunnen zijn. Deze deeltjes geven hun dosis precies af op de plek waar je het apparaat afstelt, dus alleen in de tumor. Om te onderzoeken of het in de praktijk ook echt werkt, zijn de eerste 3 centra in Nederland geopend waar patiënten experimenteel met protonen worden bestraald.

Doel 

In dit project gaan de onderzoekers proberen om per patiënt een geïndividualiseerd behandelplan op te stellen, om de potentie van protonenbestraling ten volle te kunnen benutten en de implementatie daarvan te versnellen. Het gaat om patiënten met hersen-, borst-, hoofd/hals, long-, alvlees- en prostaattumoren, alsmede patiënten met sarcomen en verschillende vormen van leukemie. 

Plan van aanpak 

De onderzoekers ontwikkelen software die het mogelijk maakt om per seconde te berekenen hoe een verandering in dosis van de protonenbestraling invloed heeft in het lichaam van de patiënt. Het systeem zal daarbij altijd rekening houden met de afweging ‘de tumor zo effectief mogelijk bestralen’ en ‘het gezonde weefsel zoveel mogelijk sparen’. Door gegevens over de bestraling van patiënten in alle drie protonentherapie-centra te verzamelen, hebben de onderzoekers genoeg input voor goede behandelplannen. 

Relevantie voor de patiënt 

Protonenbestraling is op papier een enorme vooruitgang t.o.v. de huidige bestraling. Maar om de behandeling om te zetten naar de praktijk, zijn studies zoals deze nodig. Dat moet eraan bijdragen dat patiënten in de toekomst met minder bijwerkingen kunnen worden bestraald.