Prostaatkanker – optimalisatie van selectie criteria voor actieve surveillance met MRI

Gerichte Gift
afgerond

Onderzoekssamenvatting

Het doel van dit onderzoek is een betere inschatting kunnen maken van het risico op agressieve prostaatkanker met behulp van MRI. Zodat bij meer patiënten een behandeling veilig is uit te stellen of zelfs te vermijden.Voor patiënten met een laag risico op agressieve prostaatkanker is er - naast directe behandeling - ook de mogelijkheid van strikte controle, ook wel actieve surveillance genaamd. Een behandeling zoals chirurgie of radiotherapie wordt dan niet verricht, tenzij het risico op agressieve prostaatkanker toeneemt. Actieve surveillance heeft als doel de kwaliteit van leven te behouden door de bijwerkingen van operaties en bestralingen te vermijden.In de praktijk is het echter nog lastig om goed te bepalen of actieve surveillance een optie is, waardoor veel mannen alsnog worden behandeld. De onderzoekers willen een voorspellend model ontwikkelen op basis van MRI-kenmerken, zodat meer patiënten in aanmerking komen voor actieve surveillance. 

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

In het Nederlands Kanker Instituut zijn MRI-gegevens beschikbaar van 1.100 mannen die voor de prostaatoperatie een MRI ondergingen. Deze verzameling gegevens maakt het mogelijk om te analyseren welke factoren op een MRI kunnen voorspellen of het een laag-risicoprostaattumor of een hoog-risicoprostaattumor betreft.

Wat levert dit onderzoek op?

Dit onderzoek levert belangrijke kennis op om mannen met prostaatkanker beter op maat te behandelen. Of beter gezegd: niet te behandelen wanneer dit niet (direct) nodig is. Als dit eerste onderzoek met historische patiëntengegevens succesvol wordt afgerond, dan kan in een vervolgonderzoek een patiëntenstudie worden opgezet waarbij MRI’s daadwerkelijk worden ingezet om patiënten te selecteren voor actieve surveillance of behandeling.

Nieuws en resultaten

Januari 2026

Onderzoekers vonden een verband tussen zuurstoftekort in prostaatkankertumoren en een agressieve groeivorm van kankercellen, de zogeheten cribriforme (zeefvormige) groei. Dit kan helpen om beter te begrijpen welke tumoren een groter risico vormen. In het onderzoek analyseerden de onderzoekers gegevens van 291 mannen met prostaatkanker. Zij combineerden MRI-scans van vóór de operatie met uitgebreid onderzoek van het verwijderde tumorweefsel. Tumoren met cribriforme groei bleken vaker last te hebben van zuurstoftekort dan tumoren zonder deze groeivorm. Zuurstoftekort in een tumor hangt samen met agressiever gedrag en een slechtere prognose. De resultaten laten zien dat MRI mogelijk kan helpen om dit zuurstoftekort zichtbaar te maken, zonder extra ingrepen voor de patiënt. Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe deze MRI-metingen in de toekomst kunnen bijdragen aan betere risicoschatting en behandeling van mannen met prostaatkanker.