Optimale protontherapie

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

​Gepubliceerd op 14 februari 2019

Met behulp van protontherapie wordt de tumor gerichter bestreden dan met reguliere bestraling. Toch kan dit nog beter. Maar daarvoor moeten we eerst weten welke factoren de precisie van protontherapie beïnvloeden.

Doel van het project

In dit project zoeken de onderzoekers uit hoe de bestralingsarts de beste afweging kan maken tussen adequate kankerbehandeling (protontherapie) en het sparen van gezond weefsel.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Dit onderzoek is nodig, omdat een verbetering van protontherapie tot effectievere tumorbestrijding kan leiden met vermindering van bijwerkingen.

Maar eerst meer over protontherapie. Volgens de natuurkunde is bestraling met protonen beter dan de huidige bestraling met fotonen. Fotonen zijn pakketjes energie die dwars door het lichaam reizen. Die energie komt dus terecht in de tumor, maar ook het weefsel vóór en achter de tumor. Protonen zijn deeltjes die het grootste deel van hun dosis precies in de tumor afgeven. Daarom kun je met protontherapie een hogere stralingsdosis geven, zonder het gezonde weefsel te beschadigen. 

Voorafgaand aan de protontherapie maakt de bestralingsarts een bestralingsplan, zodat de protonen precies op de juiste plek uitkomen. Maar een klein verschil in vergelijking met het voorafgaande plan kan ervoor zorgen dat de stralingspiek niet precies op de juiste plek terechtkomt. Hierdoor krijgen bepaalde weefsels meer of juist minder bestraling dan nodig. Door middel van een goede rekenmethode kunnen deze ‘onzekerheden’ teniet worden gedaan.

Wat levert dit onderzoek op?

Uit dit onderzoek moet blijken of aanpassing van de richtlijnen mogelijk is, zodat we protonentherapie effectiever kunnen toepassen. Hierdoor ervaren patiënten minder bijwerkingen van de protontherapie zonder dat het effect verloren gaat.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Om dit onderzoek uit te voeren passen de onderzoekers hun nieuwe methode toe om het bestralingsplan snel en nauwkeurig te analyseren. Deze methode heet: Polynomial Chaos Expansion (PCE). Met behulp van bestaande databases waarin onderzoeksgegevens over protontherapie zijn vastgelegd, verfijnt het onderzoeksteam deze methode. Hierdoor kan protontherapie nog preciezer worden gegeven.