Op weg naar genezing van multipel myeloom patiënten door verdrijving van de myeloomcellen uit het beenmerg

Bij multipel myeloom (de ziekte van Kahler) breiden kwaadaardige cellen zich ongeremd uit in het beenmerg, wat uiteindelijk leidt tot een tekort aan bloedcellen en botafbraak. De aandoening is momenteel niet te genezen en patiënten hebben een gemiddelde overleving van 4-7 jaar. 

Dankzij wetenschappelijk onderzoek weten we dat de ontregelde en onbeperkte groei van tumorcellen niet alleen komt door fouten in de tumorcellen zelf, maar ook door signalen afkomstig uit de omgeving waarin de tumor zich bevindt. Zo ook bij multipel myeloom, dat sterk van zijn omgeving afhankelijk is. Onderzoekers denken dat daarin de Achilleshiel van deze vorm van kanker ligt en worden daarin gesterkt door resultaten uit onderzoek naar andere tumorvormen.

Bij bepaalde typen leukemie en lymfeklierkanker zijn namelijk goede resultaten behaald met ibrutinib, een middel dat voorkomt dat kwaadaardige cellen zich hechten aan een voor hen beschermende omgeving. Wanneer ze niet kunnen hechten komen ze terecht in de bloedbaan, waar de cellen niet kunnen overleven. Dit geneesmiddel is helaas niet rechtstreeks toepasbaar voor patiënten met Kahler, omdat het ‘hechtende’ eiwit waar ibrutinib op aangrijpt geen rol speelt bij multipel myeloom. 

Het onderzoeksproject

In dit project willen de onderzoekers eiwitten opsporen die een rol spelen bij de aanhechting van kwaadaardige myeloomcellen in het beenmerg. Dat deze eiwitten er zijn en er voor zorgen dat de tumorcellen binden aan een voor hen veilige omgeving staat vast, de vraag is alleen welke eiwitten dit proces precies verzorgen. 
Als dat duidelijk is, kunnen de onderzoekers bepalen of het geschikte doelwitten zijn voor geneesmiddelen die werken zoals ibrutinib. Deze inzichten zullen hopelijk leiden tot een verbeterde behandeling en prognose voor patiënten met de ziekte van Kahler.

Relevantie en haalbaarheid van dit onderzoek

Dit is een fundamenteel onderzoeksproject. Dat wil zeggen dat er niet direct een toepassing voor de patiënt uit zal komen, maar dat de onderzoeksresultaten zullen bijdragen aan een beter begrip van het ontstaan en de ontwikkeling van multipel myeloom. Die kennis is uiteindelijk wel van groot belang voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.

Wat voor het welslagen van dit project van belang is, is of de genetische methode die wordt gebruikt om de eiwitten op te sporen, daadwerkelijk goed werkt. Pas dan kan in het vervolgtraject worden bepaald of deze eiwitten geschikte doelwitten zijn voor geneesmiddelen. Dit voorbehoud maakt het project niet minder relevant, maar bij fundamentele projecten geldt vaak een zeker risico dat de proeven niet datgene oplevert wat vooraf wordt verwacht of gehoopt. Echter, als het wel lukt, dan kan het een belangrijke doorbraak betekenen voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.