Naar meer klinische impact: β-catenine-condensaatremming bij WNT-gedreven tumoren

Veel vormen van darm- en leverkanker ontstaan doordat een belangrijk programma in de cel, de aangedreven door de zogenoemde Wnt-route, te actief wordt. Hierdoor gaan cellen ongecontroleerd delen en ontstaat kanker. Op dit moment zijn er nog geen medicijnen die deze route direct kunnen remmen. Patiënten krijgen meestal een operatie en chemotherapie, maar dit werkt niet altijd goed en er een hoge kans op terugkeer van de ziekte. Daarom zoeken we naar nieuwe manieren om deze kankers aan te pakken.

Nieuwe aanpak

Ons onderzoek richt zich op een eiwit dat een centrale rol speelt in de Wnt-route: β-catenine. Dit eiwit vormt kleine "druppeltjes" (condensaten) in de celkern. Die druppeltjes zijn nodig om een kankerbevorderend gen-programma aan te zetten. We hebben ontdekt dat als we deze condensaten verstoren, kankercellen stoppen met groeien. Ons doel is om deze ontdekking te gebruiken voor nieuwe behandelingen tegen darmkanker en een bijzondere vorm van leverkanker bij kinderen, het hepatoblastoom.

Onze onderzoeksvragen

• Werkt het verstoren van β-catenine-condensaten in vroege, onbehandelde darmkankercellen van patiënten?
• Kan dezelfde strategie ook gebruikt worden bij leverkanker bij kinderen (hepatoblastoom)?
• Is de gevoeligheid van tumoren afhankelijk van hoe sterk de Wnt-route actief is?

Wat gaan we doen?

We gebruiken kanker organoïden: dit zijn mini-tumoren die in het laboratorium worden gekweekt uit patiëntmateriaal. Ze lijken sterk op echte tumoren en zijn daardoor een goede voorspeller van wat er bij patiënten gebeurt. In darmkanker-organoïden testen we of bepaalde stoffen en kleine stukjes eiwit de condensaten kunnen verstoren. We meten of de cellen hierdoor minder snel groeien, eerder afsterven of zich anders gaan gedragen. Daarna doen we hetzelfde bij leverkanker-organoïden. Er bestaan verschillende subtypes van deze ziekte, en we willen weten of ze verschillend reageren.

Wat levert dit op voor de patiënt?

We verwachten dat deze aanpak de groei van tumoren kan remmen, vooral bij kankers die sterk afhankelijk zijn van de Wnt-route. Voor darmkanker kan dit leiden tot een nieuwe behandelmogelijkheid naast de bestaande therapieën. Voor kinderen met hepatoblastoom, waar de huidige behandelingen vaak onvoldoende helpen, zou dit zelfs een heel nieuwe behandelrichting kunnen betekenen.

Vervolgstappen

Als dit onderzoek succesvol is, willen we de meest veelbelovende stoffen verder ontwikkelen richting testen bij patiënten. We werken samen met het Prinses Máxima Centrum (kinderoncologie) en het UMC Utrecht om dit mogelijk te maken. Op die manier kan ons onderzoek uiteindelijk leiden tot nieuwe behandelingen die de overlevingskansen en levenskwaliteit van kankerpatiënten verbeteren.