Kijkoperaties tijdens de follow-up van patiënten met dikkedarmkanker voor vroege detectie van buikvliesuitzaaiingen; de COLOPEC II gerandomiseerde multicenter studie.

De aanwezigheid van buikvliesuitzaaiingen bij dikkedarmkanker kan het behandeltraject beïnvloeden. Daarom is zekerheid belangrijk. Misschien is een extra kijkoperatie dan zinvol?  Met dit onderzoek willen de onderzoekers in kaart brengen of kijkoperaties een belangrijke rol kunnen spelen bij het tijdig opsporen van buikvliesuitzaaiingen bij dikkedarmkanker. Dit is belangrijk want de aanwezigheid van deze uitzaaiingen kunnen de meest effectieve therapie, een speciale operatie, onmogelijk maken.  

Waarom is dit onderzoek nodig?

Dit onderzoek is nodig omdat slechts een klein deel van de patiënten met dikkedarmkanker met buikvliesuitzaaiingen in aanmerking komt voor de meest effectieve behandeling, een speciale operatie (CRS+HIPEC), terwijl het aantonen of uitsluiten van die uitzaaiingen met de huidige methode (CT-scan) lastig blijkt te zijn. Er zijn aanwijzingen dat een kijkoperatie uitgebreidheid van buikvliesuitzaaiing beter kan vaststelt dan een CT-scan. En als de kijkoperatie in eerste instantie geen buikvliesuitzaaiing oplevert dan kan een nieuwe kijkoperatie, in een iets latere behandelfase, mogelijk nuttig zijn. 

Wat levert dit onderzoek op?

Uit dit onderzoek zal moeten blijken of meerdere kijkoperaties buikvliesuitzaaiingen tijdig opsporen zodat de meest effectieve behandeling van dikkedarmkanker, een speciale operatie (CRS+HIPEC) voor meer patiënten mogelijk is. Dat kan de levensverwachting vergroten. 

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Om dit onderzoek uit te voeren kijkt het onderzoeksteam 6-10 maanden na de dikkedarmoperatie (is tevens eerste kijkoperatie) met behulp van een tweede en derde kijkoperatie of er toch buikvliesuitzaaiingen zijn terwijl de CT-scan aangaf van niet.Als bij de tweede kijkoperatie geen buikvliesuitzaaiingen zichtbaar zijn dan worden patiënten in 2 verschillende groepen verdeeld door middel van loting:

• De ene groep krijgt na 18 maanden een CT-scan van de buik en, indien die geen buikvliesuitzaaiingen laat zien, een derde kijkoperatie.
• De andere groep krijgt de standaardbehandeling: alleen een CT-scan van de buik na 18 maanden.  

Daarna worden de resultaten van beide groepen met elkaar vergeleken. Ook kwaliteit van leven.

Nieuws en resultaten

September 2026

Een intensievere controle met kijkoperaties spoorde bij mensen met een hoog risico op buikvliesuitzaaiingen na dikkedarmkanker meer uitzaaiingen op dan de gebruikelijke controles. Na 5 jaar was bij 24% van de patiënten uit de COLOPEC-studie een buikvliesuitzaaiing gevonden, tegenover 10% van vergelijkbare patiënten die de gebruikelijke controles kregen. Ook kregen meer patiënten een behandeling met een speciale operatie en verwarmde chemotherapie (CRS-HIPEC).

De intensievere controles leidden echter niet tot een betere overleving. Na 5 jaar was 70% van de patiënten uit de COLOPEC-studie nog in leven, tegenover 73% in de groep met de gebruikelijke controles. Ook de ziektevrije overleving verschilde niet duidelijk. De resultaten wijzen er daarmee op dat het eerder opsporen van buikvliesuitzaaiingen niet automatisch leidt tot een betere overleving.

• Lees de publicatie in Colorectal Disease