Kat-en-muis-spel tussen kanker en afweersysteem

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

​Gepubliceerd op 2 mei 2019

Doel van dit onderzoek

Met dit onderzoeksproject willen de onderzoekers een bepaalde cel van het afweersysteem heel specifiek blokkeren met een medicijn (immunotherapie). Door deze blokkade zal het afweersysteem de kanker blijven aanvallen.  

Waarom is dit onderzoek nodig?

Dit onderzoek is nodig omdat het micromilieu van een tumor een ontzettend belangrijke rol speelt in de overleving en het ontstaan van therapieongevoeligheid van kankercellen. 

Eerst iets meer over het micromilieu. Een kankergezwel bestaat uit tumorcellen en een mix van normale lichaamscellen, zoals: bindweefsel-, bloedvat- en afweercellen. Deze mix van cellen heet het micromilieu. Het micromilieu drukt een sterke stempel op de groei en overleving van kankercellen.

In het micromilieu communiceren cellen met elkaar via signaalstofjes. Zo zijn er signaalstofje, zoals ATP en adenosine, die de afweerreactie aan of uit te kunnen zetten. In het micromilieu houden ATP en adenosine het afweersysteem in balans zodat het de kankercellen wel aanvalt zonder de gezonde cellen al te veel te beschadigen. Op zich werkt dit systeem goed, maar helaas beschikken de kankercellen over een truc om dit systeem te ontlopen, waardoor het afweersysteem stopt met het aanvallen van de kankercellen. Deze truc draait om een speciaal eiwit (enzym CD73). 

Door dit eiwit te blokkeren met een medicijn (oleclumab ) zal het afweersysteem de kankercellen blijven aanvallen. Dit klinkt mooi, maar is in praktijk lastig. Het lichaam zit namelijk vol met CD73. Dien je oleclumab toe dan is alles al door andere cellen opgenomen voordat het bij de kanker is. Bovendien riskeer je hiermee dat de patiënt last krijgt van vervelende bijwerkingen. Het medicijn moet dus gericht bij de kankercellen afgeleverd kunnen worden. 

Wat levert dit onderzoek op?

Uit dit onderzoek zal moeten blijken of de nieuwe methode (ontwikkeld door de onderzoekers) alleen CD73 in het micromilieu van de kanker blokkeert door middel van oleclumab. Als dit lukt dan kan het bestaande en nieuwe immunotherapieën krachtiger maken.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Om dit onderzoek uit te voeren zullen de onderzoekers hun nieuwe methode in het laboratorium testen met behulp van speciale kankercellen en afweercellen. De onderzoekers zullen hun nieuwe methode testen voor verschillende medicijnen. De vraag die zij zich hierbij stellen is: werkt het medicijn echt beter als CD73 is geblokkeerd?

Uiteraard onderzoeken zij ook de mogelijke bijwerkingen en risico’s van hun nieuwe methode. Hiervoor gebruiken de onderzoekers speciale muizen met menselijke tumorcellen.