Karakterisering van de beenmergmicro-omgeving bij multipel myeloom om medicijnresistentie te doorbreken

Multiple myeloom is een kanker die ontstaat in de botten en het beenmerg, vooral bij oudere mensen. Hier hopen kwaadaardige plasmacellen zich op, die het bloed en botten kunnen beschadigen. Hoewel de behandelingen de laatste jaren verbeterd zijn, krijgen patiënten vaak na verloop van tijd weer terugval van de ziekte. Dit komt doordat de kanker resistent wordt tegen medicijnen. De omgeving waarin de kankercellen leven, vooral het beenmerg, speelt een belangrijke rol bij deze medicijnresistentie. Deze ‘micro-omgeving’ ondersteunt het overleven en de groei van de kankercellen ondanks behandeling. Het is nog onduidelijk welke onderlinge communicatie en processen in deze omgeving zorgen voor die weerstand.

Voorgestelde oplossing / doelstelling

Ons doel is om de communicatie tussen de kankercellen en hun omgeving in het beenmerg beter te begrijpen. Door precies te achterhalen welke signalen zorgen dat kanker beter bestand is tegen medicijnen, hopen we nieuwe behandelmogelijkheden te vinden die deze weerstand kunnen doorbreken. We ontwikkelen hiervoor een realistisch 3D-model van het beenmerg waarin we de interacties tussen cellen nauwkeurig kunnen bestuderen en testen. Zo kunnen we gerichter nieuwe therapieën ontwikkelen die het effect van huidige medicijnen verbeteren.

Onderzoeksvragen

• De belangrijkste vragen die we willen beantwoorden zijn: Welke cellen in het beenmerg zorgen ervoor dat myeloomcellen resistent worden?
• Welke signalen en communicatiepaden (via eiwitten en andere boodschappers) spelen hierbij een rol?
• Hoe kunnen we deze communicatie onderbreken om behandeling weer effectiever te maken?

Plan van aanpak / onderzoeksopzet

We verzamelen beenmergmonsters van patiënten en gezonde donoren om met geavanceerde technieken zoals ‘single-cell RNA sequencing’ één voor één cellen te analyseren en hun communicatie-signalen te identificeren. Tegelijkertijd bouwen we een 3D-model van het beenmerg met verschillende soorten cellen. Daarmee bootsen we de natuurlijke omgeving zo goed mogelijk na. We combineren deze benaderingen en maken gebruik van computermodellen om de belangrijkste interacties te herkennen. Vervolgens testen we in ons 3D-model met geneesmiddelen en genetische aanpassingen of we deze signalen kunnen blokkeren en zo de medicijnresistentie kunnen verminderen.

Verwachte uitkomst / relevantie voor de kankerpatiënt

We verwachten een gedetailleerd overzicht te krijgen van de communicatie in het beenmerg die medicijnresistentie veroorzaakt. Dit inzicht kan leiden tot nieuwe combinaties van medicijnen die niet alleen de myeloomcellen zelf aanvallen, maar ook de steun vanuit hun omgeving onderbreken. Op termijn draagt dit bij aan langduriger remissie en betere overlevingskansen, vooral voor kwetsbare patiënten die intensieve therapieën moeilijk verdragen. Het 3D-model dat we ontwikkelen, kan ook dienen als platform voor het testen van toekomstige behandelingen, waardoor nieuwe therapieën sneller klinisch getest kunnen worden.

Vervolgstappen / implementatie

Na afronding van het project zal de kennis en het ontwikkelde 3D-model beschikbaar worden gesteld voor verdere preklinische studies. Dit vormt een belangrijke stap richting klinische proefopzetten met combinatietherapieën gericht op het doorbreken van de medicijnresistentie in multiple myeloom. Door samenwerking met klinische partners wordt beoogd om deze innovaties snel naar patiënten te brengen en zo de behandelmogelijkheden te verbeteren.