Het onderliggend mechanisme en de gevolgen van grootschalige chromosomale veranderingen tijdens de transitie van goed- naar kwaadaardige tumoren
Onderzoekssamenvatting
A. Achtergrond en probleemstelling
Bij ongeveer 5 tot 20% van alle mensen boven de 50 jaar ontstaan er in de dikke darm poliepen. De meeste poliepen blijven klein en goedaardig, maar sommigen groeien uit tot kwaadaardige kankergezwellen. De overgang van goed- naar kwaadaardig gaat vaak gepaard met grootschalige veranderingen in het erfelijk materiaal van de betrokken cellen. Dragers van het erfelijk materiaal, chromosomen, raken hierbij verloren of zijn juist in bovenmatig grote aantallen aanwezig. Het is echter onbekend hoe, wanneer en in welke volgorde deze chromosomale veranderingen ontstaan. Hierdoor zijn we onvoldoende in staat om tijdig in te schatten welke poliepen verwijderd moeten worden en welke onschuldig zijn. Dit beperkt effectieve behandeling en preventie van darmkanker.
B. Onderzoeksrichting/voorgestelde oplossing
Wij zijn van plan om nauwkeurig in kaart te brengen wanneer, en in welke volgorde chromosomale veranderingen optreden in darmpoliepen. Daarnaast willen we achterhalen welke moleculaire mechanismen leiden tot het ontstaan en het kunnen verdragen van deze grote veranderingen. Hiermee verwachten we nieuwe aanknopingspunten te ontdekken waarmee we goed- en potentieel kwaadaardige poliepen beter van elkaar kunnen onderscheiden.
C. Relevantie
Op dit moment kunnen we het risico op het ontstaan van kwaadaardige tumoren vanuit afzonderlijke darmpoliepen niet goed inschatten. Met dit onderzoek zullen we beter begrijpen welke poliepen in staat zijn om zich te ontwikkelen tot kanker. Dit zou op de lange termijn kunnen leiden tot nieuwe strategieën om darmkanker vroeg op te sporen. Bovendien zou dit kunnen leiden tot nieuwe therapieën om vroege stadia van darmkanker voorkomen/remmen.
D. Onderzoeksvragen
Om een goed beeld te krijgen van de chromosomale veranderingen die optreden in darmcellen tijdens de overgang van goed- naar kwaadaardig, richten we ons op drie onderzoeksvragen:
1. Wat bepaalt het moment en de volgorde waarop chromosomale veranderingen ontstaan?
2. Wat zijn de onderliggende moleculaire mechanismen die leiden tot het ontstaan van grootschalige chromosomale veranderingen en welke processen zorgen ervoor dat cellen deze veranderingen verdragen?
3. Wat is de invloed van grootschalige chromosomale veranderingen op de overgang van goed- naar kwaadaardig weefsel?
E. Onderzoeksopzet
In ons onderzoek maken we gebruik van het weefsel van verwijderde poliepen. Uit dit weefsel van verschillende patiënten groeien we mini-poliepen. In deze mini-poliepen zullen we nauwkeurig bepalen in welke volgorde chromosomale veranderingen ontstaan. Vervolgens zullen we de oorzaak en consequenties van deze veranderingen op het ontstaan van darmkanker bepalen.
F. Verwachte uitkomsten
We verwachten in kaart te brengen welke moleculaire processen leiden tot grootschalige chromosomale veranderingen in darmpoliepen. Daarnaast verwachten we de ontstaansgeschiedenis van darmkanker vanuit poliepen inzichtelijk te maken en beter te begrijpen. Dit leidt mogelijk tot nieuwe inzichten en de ontdekking van nieuwe kwetsbaarheden waarmee we in de toekomst darmkanker in een vroeg stadium beter kunnen ontdekken en/of behandelen.
G. Omschrijving stappen nodig om resultaat te implementeren
Opgedane inzichten in de ontstaansgeschiedenis van darmkanker kunnen op de lange termijn bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe methoden om darmkanker vroeg te diagnosticeren. Eveneens zou de ontwikkeling van nieuwe behandelopties in vervolgstudies nader moeten worden onderzocht. Deze resultaten moeten verolgens bevestigd worden in risicogroepen en patiënten.