Het combineren van klinische en preklinische methoden om chemotherapie-gerelateerde cognitieve stoornissen succesvol te behandelen

Chemotherapie is voor veel mensen met kanker van levensbelang, maar kan ook bijwerkingen hebben. Eén daarvan zijn cognitieve stoornissen: moeite met concentreren, onthouden en helder denken. Tot nu toe bestaat er geen effectieve behandeling, mede omdat onderzoek in het lab en bij patiënten onvoldoende op elkaar aansluiten.

Wat onderzoekt dit project?

Uit eerder onderzoek blijkt dat cognitieve klachten niet zozeer wordt veroorzaakt door schade aan één specifieke plek in de hersenen, maar door problemen in de verbindingen tussen verschillende hersengebieden. Deze verbindingen worden ondersteund door een isolatielaag rond zenuwbanen (myeline) en door gespecialiseerde hersencellen (oligodendrocyten). Juist deze blijken kwetsbaar voor chemotherapie.In dit project wordt onderzocht wat er precies misgaat in de hersenen door chemotherapie, en of die schade kan worden hersteld. Daarbij wordt bewust gekozen voor een aanpak die direct aansluit bij de klinische praktijk, zodat resultaten sneller kunnen worden vertaald naar patiënten.

Hoe wordt dit onderzocht?

In een rattenmodel worden denk- en geheugentaken gecombineerd met MRI-scans, vergelijkbaar met die bij mensen. Zo wordt zichtbaar:

• hoe chemotherapie het brein beïnvloedt en welke veranderingen in hersencellen hieraan ten grondslag liggen.
• of hersenkenmerken vóór de chemotherapie kunnen voorspellen wie kwetsbaar is voor cognitieve klachten.

Daarna worden 3 behandelingen getest om te onderzoeken in hoeverre die klachten kunnen verhelpen:

1.  antioxidanten
2. lichaamsbeweging
3. hersenstimulatie

Wat levert dit op?

Dit onderzoek moet leiden tot betere meetmethoden én concrete behandelstrategieën voor cognitieve klachten na chemotherapie. Daarmee vormt het een belangrijke stap richting klinische studies en betere zorg voor mensen die chemotherapie krijgen.