Herbehandeling met 225Ac-DOTATAAT voor patiënten met uitgezaaide neuro-endocriene tumoren

Achtergrond en probleemstelling

Neuro-endocriene tumoren zijn een zeldzame soort kanker die vaak ontstaat in het maagdarmstelsel. Een van de kenmerken van deze tumoren is dat zij hormonen kunnen uitscheiden en hierdoor veel klachten kunnen geven, zoals opvliegers en diarree. De tumoren hebben receptoren aan de buitenkant van de tumorcel. Binnen de nucleaire geneeskunde kunnen we eiwitten radioactief maken, die precies hechten op de receptoren op de tumorcel. Op deze manier kan de tumor heel precies worden bestraald. Op dit moment gebeurt dit met Lutetium-177. Helaas kunnen we op dit moment nog geen patiënten genezen en krijgen zij weer groei van de tumor. Door een ander soort radionuclide te gebruiken, namelijk Actinium-225 kan veel meer schade worden veroorzaakt. Dit radionuclide zendt alfastraling uit en hierdoor ontstaat er veel meer DNA-schade dan bij Lutetium-177 dat bèta straling uitzendt. Voordat patiënten behandeld kunnen worden met Actinium-225 moet eerst worden bepaald of dit veilig aan patiënten kan worden toegediend en bepalen welke bijwerkingen optreden bij een bepaalde dosis van het medicijn. 

Relevantie 

Neuro-endocriene tumoren zijn vrij zeldzaam. Op dit moment worden er ongeveer 500 patiënten per jaar gediagnostiseerd met deze tumor in het maagdarmstelsel. Het aantal patiënten dat de diagnose krijgt, blijft wel ieder jaar groeien. De tumoren groeien over het algemeen langzaam en veroorzaken pas klachten als er uitzaaiingen zijn ontstaan. Deze klachten ontstaat doordat de tumoren hormonen kunnen uitscheiden. De meest voorkomende klachten vallen onder het carcinoid syndroom en bestaan voornamelijk uit opvliegers en diarree. Deze klachten zijn erg invaliderend en patiënten kunnen soms het huis niet meer uit vanwege de frequentie van de symptomen. Na behandeling met Lutetium-177 DOTATAAT kunnen de klachten verminderen, echter na een aantal maanden tot jaren zal bij vrijwel iedereen de tumor weer groeien en actief worden. Op dat moment zijn er weinig opties als behandeling en de opties die beschikbaar zijn zorgen voor veel bijwerkingen. Door deze studie zullen patiënten een nieuwe behandeling kunnen krijgen die veel effect kan hebben op hun kwaliteit van leven en op de overleving. Het principe van deze therapie kan in de toekomst ook worden toegepast op andere soorten tumoren. Een voorbeeld hiervan is prostaatkanker waarbij deze therapie met succes wordt ontwikkeld. 

Onderzoeksvragen

Het hoofddoel van deze studie is om de veiligheid, bijwerkingen en effecten van 225Ac-DOTATAAT therapie te bepalen. De belangrijkste onderzoeksvraag is het evalueren van de veiligheid en bijwerkingen van 225Ac-DOTATAAT in patiënten met uitgezaaide neuro-endocriene tumoren in patiënten die eerder een goed resultaat hadden na therapie met 177Lu-DOTATAAT. Hiernaast willen we de stralingsdosis in de belangrijkste organen (zoals de nieren en het beenmerg) voorspellen en berekenen door een 68Ga-DOTATAAT PET/MRI en een 225Ac-DOTATATE scan van het hele lichaam te maken. De effecten van de behandeling worden bepaald door het maken van een 68Ga-DOTATAAT PET/MRI en door bepaalde tumormerkstoffen in het bloed te bepalen.  

Onderzoeksopzet

Deze studie is opgezet als fase 1 studie. Dit type studie is bedoeld om nieuwe medicijnen te testen bij de eerste toedieningen in mensen. Maximaal 30 patiënten zullen worden behandeld. Iedere dosis wordt gegeven aan 3 patiënten, indien er geen bijwerkingen optreden kan de dosis worden opgehoogd bij weer 3 patiënten. Dit kan doorgaan totdat de juiste dosis is gevonden die geen ernstige bijwerkingen geeft en wel een goed effect heeft op de tumor en de klachten van patiënten. Nadat deze dosis is gevonden, zullen wij nog 12 patiënten behandelen met deze dosis. Na toediening van het medicijn worden patiënten zeer goed in de gaten gehouden. Dit gebeurt met frequente bloedafnames, urineonderzoek, vragenlijsten over klachten en scans. In totaal zal iedere patiënt 2 behandelingen krijgen. Door een PET-MRI scan te maken voorafgaand aan de behandelingen hopen we te kunnen voorspellen of en hoeveel bijwerkingen optreden. Uiteraard zullen we beginnen met een dosis die ruim lager is dan de berekeningen. 

Verwachte uitkomsten

Door maximaal 30 patiënten te behandelen, verwachten we de juiste dosis van 225Ac-DOTATAAT te kunnen bepalen. Dit is de dosis die een maximaal effect heeft, echter zonder ernstige bijwerkingen. Wij hopen dat de behandelen zal zorgen voor minder klachten, een betere kwaliteit van leven en levensverlenging. De resultaten van deze studie zullen hopelijk aanleiding geven om vervolgstudies te ontwerpen, waarbij grotere groepen patiënten behandeld kunnen worden om het effect op tumorgroei en symptomen goed in kaart te brengen. In deze studie zal ook worden gekeken naar de effecten, maar een grotere groep is nodig om met meer zekerheid te kunnen zeggen of het werkt. Dit is nodig om het medicijn beschikbaar met maken voor een grotere groep patiënten. 

Omschrijving van de stappen die nodig zijn om het resultaat te implementeren 

Nadat de aanbevolen dosis is vastgesteld kan dit worden gebruikt voor verder onderzoek. In eerste instantie is het noodzakelijk om een fase 2 studie te starten. Dit heeft als doel om na te gaan wat de effecten zijn van het middel bij patiënten met een neuro-endocriene tumor. Als er uit dit onderzoek blijkt dat het middel effectief is, is de volgende stap een fase 3 studie waarbij wordt vergeleken met een andere behandeling. Daarnaast zal ook onderzoek moeten worden gedaan naar het beste moment in de behandeling om het middel in te zetten. Hierdoor kan het middel beschikbaar worden voor meer patiënten met een neuro-endocriene tumor.