Gerichter verwijzen bij screening op basis van mammografische kenmerken die gecorreleerd zijn met pathologische subtypen en de kans op uitzaaiingen

Gerichte Gift
afgerond

Onderzoekssamenvatting

Er zijn agressieve, maar ook milde vormen van borstkanker. Is het mogelijk om dit onderscheid al op het mammogram te maken? De onderzoekers willen een algoritme ontwikkelen dat op basis van informatie uit mammogrammen niet alleen vaststelt óf er sprake is van borstkanker, maar ook hoe agressief de tumor is.  

Waarom is dit onderzoek nodig? 

Het doel van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, is om de ziekte vroegtijdig op te sporen, zodat er nog een succesvolle behandeling mogelijk is. Hoewel hiermee jaarlijks veel levens worden gered, is er ook nog wel eens sprake van over- of onderbehandeling. Bijvoorbeeld omdat een voorstadium van borstkanker wordt gevonden, die helemaal niet uit zou groeien tot een variant die behandeling behoeft. Of omdat een variant wordt ontdekt waarvan niet gelijk duidelijk is hoe ernstig deze is. 

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd? 

De onderzoekers hebben 2100 mammogrammen tot hun beschikking van vrouwen waarbij in het verleden borstkanker is vastgesteld. Die willen ze gebruiken om computeralgoritmes te ontwikkelen die kunnen bepalen of het gaat om een agressieve, of juist minder agressieve variant van borstkanker, en wat de groeisnelheid van de tumor is. Zo’n algoritme zal rekening moeten houden met diverse kenmerken die op mammogrammen te zien zijn, zoals de dichtheid van het borstklierweefsel, bloedvaatjes, architectuurverstoringen en mogelijk nieuwe kenmerken. 

Wat levert dit onderzoek op? 

Indien dit onderzoek succesvol is, kan een screeningsradioloog de opgedane kennis in de toekomst gebruiken om te beslissen over wel of niet verwijzen van afwijkingen die bij de borstkankerscreening gezien worden. Dat moet het mogelijk maken om agressieve borstkankers eerder te ontdekken, terwijl voor patiënten met minder agressieve vormen van borstkanker het verwijzen naar het ziekenhuis kan worden uitgesteld en wellicht afgesteld. 

Nieuws en resultaten

Juni 2024

De IMAGINE-studie is succesvol afgerond. In het project werd onderzocht of computers borstfoto’s (mammogrammen) kunnen analyseren om onderscheid te maken tussen niet-agressieve en agressieve vormen van borstkanker.

De onderzoekers ontwikkelden computermodellen die kenmerken uit borstfoto’s halen. Daarmee kunnen zij inschatten of een tumor waarschijnlijk langzaam groeit of juist agressief is. De resultaten laten zien dat borstfoto’s informatie bevatten over hoe de ziekte zich gedraagt. De modellen herkennen niet-agressieve borstkanker redelijk goed. Dit biedt kansen om in de toekomst minder mensen onnodig door te verwijzen of te behandelen.Tegelijk zijn de modellen nog niet nauwkeurig genoeg voor gebruik in de praktijk. Ook lukt het nog niet goed om agressieve tumoren al in een eerdere screeningsronde te herkennen. Dat blijft een belangrijke uitdaging.Vervolgonderzoek, waaronder KWF/Pink Ribbon-project 17283, richt zich op het verbeteren van de modellen, bijvoorbeeld met nieuwe vormen van kunstmatige intelligentie en meer data. Ook is het nodig dat modellen alle soorten afwijkingen kunnen beoordelen. Zo kan het screeningsprogramma mogelijk gerichter verwijzen en de balans tussen voordelen en nadelen verbeteren.