Evaluatie van het optimale interval voor coloscopie surveillance: een randomized trial

Gerichte Gift
lopend
Beschikbaar voor gerichte giften

Onderzoekssamenvatting

Darmpoliepen kunnen voorlopers zijn van darmkanker. Daarom krijgen mensen bij wie poliepen zijn verwijderd vaak na een aantal jaar een controle van de darm. De European Polyp Surveillance-studie (EPoS) onderzoekt of die controle soms later kan plaatsvinden, zonder dat de kans op darmkanker groter wordt.

Doel van het onderzoek

De onderzoekers willen weten of mensen na het verwijderen van darmpoliepen veilig langer kunnen wachten op een controlecoloscopie.

Een coloscopie is een kijkonderzoek van de darm. Artsen gebruiken dit onderzoek om nieuwe poliepen of darmkanker op te sporen.

De onderzoekers vergelijken de huidige controlemomenten met langere periodes tussen de controles. Zo willen ze bepalen welke aanpak veilig is en de minste onnodige onderzoeken oplevert.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Darmkanker komt veel voor in Nederland. Om darmkanker eerder op te sporen, bestaat sinds 2014 het landelijke bevolkingsonderzoek darmkanker.

Darmkanker kan ontstaan uit darmpoliepen. Tijdens een coloscopie kan een arts deze poliepen opsporen en verwijderen. Zo kan soms worden voorkomen dat een poliep uitgroeit tot kanker.

Mensen bij wie eerder darmpoliepen zijn verwijderd, hebben later meer kans op nieuwe poliepen of darmkanker. Daarom krijgen zij meestal het advies om na een aantal jaar opnieuw een coloscopie te laten doen.

Maar experts denken dat deze controles mogelijk te vaak plaatsvinden. Daardoor krijgen mensen misschien vaker een belastend onderzoek dan nodig is. Een coloscopie geeft ook een kleine kans op complicaties, zoals een bloeding of een gaatje in de darm.

Als controles veilig minder vaak nodig zijn, kan dat patiënten onnodige onderzoeken besparen. Ook komt er dan meer ruimte vrij voor coloscopieën bij mensen die daar het meeste baat bij hebben.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

De EPoS-studie bestaat uit 3 onderzoeken. De onderzoekers kijken eerst naar de poliepen die eerder zijn gevonden. Bijvoorbeeld naar het aantal poliepen en de grootte. Op basis daarvan bepalen ze aan welk deelonderzoek iemand kan meedoen.

  • In EPoS I doen mensen mee bij wie alleen poliepen met een laag risico zijn gevonden. De onderzoekers vergelijken een controle na 10 jaar met een controle na 5 jaar.
  • In EPoS II doen mensen mee bij wie poliepen met een hoger risico zijn gevonden. De onderzoekers vergelijken een controle na 5 jaar met een controle na 3 jaar.
  • In EPoS III doen mensen mee bij wie alleen zaagtandpoliepen zijn gevonden. Dat is een bepaald type darmpoliep. Deze deelnemers krijgen de standaardcontrole na 5 jaar. De onderzoekers verzamelen hun gegevens, omdat nog weinig bekend is over het risico op darmkanker na dit type poliep.

In EPoS I en EPoS II bepaalt loting welk controlemoment iemand krijgt. De onderzoekers kijken na 10 jaar hoeveel mensen darmkanker hebben gekregen. Bij EPoS II doen ze ook een tussentijdse analyse na 5 jaar.

Wat levert dit onderzoek op?

De onderzoekers verwachten dat langere periodes tussen de controles niet leiden tot meer darmkanker.

Als dat klopt, kunnen sommige mensen na het verwijderen van darmpoliepen veilig minder vaak een coloscopie krijgen. Dat betekent minder belastende onderzoeken, minder kans op complicaties en lagere zorgkosten. Ook kan de beschikbare capaciteit voor coloscopieën beter worden gebruikt. Bijvoorbeeld voor mensen die meedoen aan het bevolkingsonderzoek darmkanker of voor patiënten die meer risico lopen.

De resultaten van de studie kunnen worden opgenomen in Europese en Nederlandse richtlijnen. Zo kunnen artsen beter bepalen wie wanneer een controlecoloscopie nodig heeft.

Tot slot verwachten de onderzoekers meer te weten te komen over het kankerrisico na het verwijderen van zaagtandpoliepen.

Nieuws en resultaten

September 2026

Resultaten uit de EPoS-studie laten zien dat mensen na het verwijderen van risicovolle darmpoliepen mogelijk minder vaak een controlecoloscopie nodig hebben. Bij mensen bij wie een poliep met een verhoogd risico op darmkanker was verwijderd, bleek een eerste controle na 5 jaar even veilig als een controle na 3 jaar. In beide gevallen kreeg minder dan 1 op de 100 patiënten binnen 5 jaar darmkanker.

Ook bij mensen bij wie zaagtandpoliepen waren verwijderd, was het risico op darmkanker na 5 jaar laag. Bij 1 op de 100 patiënten werd binnen 5 jaar darmkanker gevonden. Niemand overleed eraan.

Deze resultaten ondersteunen de mogelijkheid om de periode tussen het verwijderen van de poliepen en de eerste controle te verlengen. De definitieve resultaten van EPoS II volgen na 10 jaar.