'Droge mond syndroom' na bestraling verminderen

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

​Bestraling van het hoofdhalsgebied kan leiden tot een speekseltekort met alle vervelende gevolgen van dien. Er zijn technieken om het risico op deze complicatie te verlagen, maar welke keuze is het beste voor een patiënt?

Gepubliceerd op 7 mei 2019

Doel van dit onderzoek

Met dit onderzoek willen de onderzoekers een voorspellingsmodel ontwikkelen waarmee per patiënt de juiste maatregelen bepaald worden om een speekseltekort ten gevolge van bestraling in het hoofdhalsgebied te voorkomen.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Dit onderzoek is nodig omdat patiënten met kanker in het hoofdhalsgebied intensieve therapie krijgen en die veroorzaakt allerlei vervelende complicaties. Bestraling kan bijvoorbeeld de speekselklieren beschadigen waardoor een speekseltekort ontstaat en patiënten de hele tijd een droge mond hebben. Dit gebeurt bij 30-40% van de patiënten. Bovendien kan het tekort ook tot andere problemen leiden: tandbederf, smaakverlies en spraak- en slikproblemen. Ondanks de beschikbaarheid van nieuwe bestralingstechnieken komt dit probleem nog steeds voor.

Er zijn aanwijzingen dat beschadiging van stamcellen in de speekselklieren het speekseltekort veroorzaken. Op 3 manieren kun je dit voorkomen: deze stamcelrijke gebieden sparen met reguliere bestraling, of met protonbestraling of speekselklierstamceltransplantatie. Het laatste is uiteraard de meest kostbare en belastende techniek. Diverse factoren bepalen welke keuze per patiënt het beste is. Daarom wil je die voorafgaand aan de bestraling het liefst allemaal in de afweging meewegen. 

Wat levert dit onderzoek op?

Uit dit onderzoek zal moeten blijken of een betrouwbaar voorspellingsmodel ontwikkeld kan worden zodat voorafgaand aan de bestraling van het hoofdhalsgebied per patiënt de juiste maatregelen genomen kunnen worden om een speekseltekort ten gevolge van bestraling te voorkomen.   

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Om dit onderzoek uit te voeren zullen de onderzoekers van ruim 900 patiënten onderzoeksgegevens bestuderen, zoals stralingsdosis (vooral in stamcelrijke deel), complicaties (zoals droge mond), kwaliteit van leven en speekselkliereigenschappen op basis van beeldvormende technieken,

Op basis van die gegevens wordt een voorspellingsmodel gemaakt dat vervolgens getest zal worden op patiënten met kanker in het hoofdhalsgebied die bestraald gaan worden.