Dr Google in de spreekkamer: hoe beïnvloedt internet-informatie het gesprek tussen arts en patiënt en het welbevinden van patiënten?
Onderzoekssamenvatting
Het internet staat boordevol informatie over kanker. Patiënten maken daar in toenemende mate gebruik van, maar hoe kan men daar samen met de arts optimaal voordeel uit halen?
De onderzoekers willen beter inzicht krijgen in de gevolgen van het gebruik van online informatie door patiënten met kanker:
- Welke patiënten zoeken online gezondheidsinformatie? (persoonlijke, medische en psychologische kenmerken)
- Hoe doen zij dat, wanneer, met welk doel en welke invloed heeft dat op hun informatieverwerking en welbevinden?
- In hoeverre en op welke manier bespreken patiënten online informatie met hun arts? Waar hangt dat vanaf en welke gevolgen dat heeft voor hun informatieverwerking, de relatie met hun arts en hun welbevinden?
Waarom is dit onderzoek nodig?
Patiënten met kanker zoeken op internet steeds vaker en steeds meer informatie over hun ziekte. Ze willen de onzekere situatie het hoofd bieden en weten wat ze te wachten staat. Het kan ze ook helpen tijdens (de voorbereiding op) gesprekken met hun arts.
Informatie op internet kan echter onduidelijk, overweldigend, onbetrouwbaar of bedreigend zijn. Of niet van toepassing op de persoonlijke situatie van de patiënt. Daardoor kan de gevonden informatie afwijken van de informatie die de arts geeft. Dat kan verwarring, onzekerheid en angst veroorzaken.
Patiënten kunnen bovendien barrières ervaren om online informatie tijdens het consult te bespreken. Ook artsen zijn vaak terughoudend in het bespreken van online informatie uit zorg dat patiënten onjuiste of verontrustende informatie op het internet vinden.
Als online informatie goed wordt besproken kan het mogelijk gevoelens van onzekerheid en angst bij de patiënt verminderen. Ook kan het bijdragen aan een goede relatie met de arts.
Het is dus belangrijk en zinvol om patiënten optimaal voordeel uit online informatie te laten halen en artsen daarbij te betrekken.
Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?
Het onderzoek bestaat uit 4 onderdelen:
- Studie 1a: vragenlijst
Bezoekers van de website kanker.nl wordt gevraagd een vragenlijst in te vullen. Dit levert informatie op over de bezoekers (leeftijd, gezondheidsvaardigheden, medische achtergrond en psychologische kenmerken), waarom men de website bezoekt, welk onderdeel men heeft gebruikt en hoe tevreden men is over wat men heeft gevonden. - Studie 1b: think aloud
Deelnemers wordt gevraagd een artsenbezoek voor te voorbereiden door online informatie op te zoeken. Ze spreken hun overwegingen en gedachten hardop uit terwijl zij dit doen. Dit biedt inzicht in waarom ze specifieke zoektermen gebruiken, websites wel of niet bezoeken of informatie wel of niet relevant, behulpzaam of verontrustend vinden. - Studie 2: opname van daadwerkelijke consulten
Patiënten van het AMC wordt gevraagd om voorafgaand aan, direct na en 2 weken na hun consult met de arts een vragenlijst in te vullen over hun gebruik van online informatie. Ook wordt een geluidsopname van hun consult gemaakt om te analyseren hoe (vaak) er over internetinformatie wordt gesproken. - Studie 3: video-vignetten
Video-vignetten zijn opnames van nagespeelde consulten die verschillen in de manier waarop de arts online informatie bespreekt. (Ex-)patiënten beoordelen de video’s op de mate waarin ze hen onzeker of angstig maken en in hoeverre zij vertrouwen hebben in de arts. Ook wordt nagegaan wat zij van de informatie hebben onthouden. Het doel is de beste manier bepalen om online informatie te bespreken.
Wat levert dit onderzoek op?
Dit onderzoek draagt eraan bij dat patiënten – in het bijzonder kwetsbare groepen zoals ouderen en patiënten met lage gezondheidsvaardigheden – maximaal voordeel van online informatie kunnen ervaren.
Het onderzoek biedt aanknopingspunten om artsen te trainen in optimale communicatie rondom online informatie. Voor het overgrote deel van de patiënten is hun arts de belangrijkste bron van informatie en het internet de tweede. Deze studie biedt de unieke mogelijkheid beide informatiebronnen met elkaar te verenigen, met als doel patiënten optimaal te informeren, en hen zodoende te ondersteunen in een hoogst onzekere toekomst.
Tot slot bieden de verkregen inzichten aanbieders van online informatie de mogelijkheid om deze meer op maat aan te bieden.
Resultaten