De vroege detectie van alvleesklierkanker mogelijk maken met geavanceerde weefselkweekmodellen

Achtergrond en probleemstelling

Ductale adenocarcinomen van de pancreas/alvleesklier (PDAC) zijn de dodelijkste vorm van kanker, met een 5-jaarsoverleving van slechts 8%. Jaarlijks overlijden wereldwijd ongeveer 430.000 patiënten aan PDAC en de afgelopen drie decennia is er maar weinig vooruitgang geboekt in overlevingskansen. De voornaamste oorzaak hiervan is een te late diagnose, waarbij PDAC vaak niet meer operatief te reseceren en effectief onbehandelbaar is. Een diagnostische test om vroege stadia van PDAC op te sporen is er niet. Dit probleem wordt verergerd door het gebrek aan weefsel- en bloedmonsters van patiënten in de vroege stadia van PDAC, die nodig zijn om biomarkers voor vroege diagnostisering te ontdekken.

Onderzoeksrichting / voorgestelde oplossing

Om het probleem van het gebrek aan monsters uit vroege stadia van PDAC aan te pakken, stellen we een baanbrekende aanpak voor: de ontwikkeling van nieuwe 3D bio-gegenereerde weefselkweek modellen die de beginstadia van PDAC nabootsen. Met behulp van deze gemodelleerde modellen zullen we specifieke eiwitbiomarkers identificeren, die differentieel tot expressie komen tijdens de vroege stadia van PDAC. Deze worden vergeleken met eiwitten uit gezonde en ontstoken pancreas, en laat-stadium PDAC samples. Vervolgens zullen we overgaan tot de validatie van deze biomarkers met behulp van klinische plasmasamples.

Relevantie

Gezien de ernst van PDAC en het huidige gebrek aan doeltreffende diagnostische hulpmiddelen voor vroege detectie, is dit project van aanzienlijk belang. Als het slaagt, kunnen de diagnostische biomarkers een revolutie teweegbrengen in zowel de vroege detectie als de behandeling van PDAC. Dit zou patiënten in staat stellen om eerder te worden gediagnosticeerd en behandeld, waardoor hun overlevingskansen aanzienlijk verbeteren.

Onderzoeksvragen

Dit project richt zich op enkele kernvragen: Wat zijn de specifieke biomarkers die uniek zijn voor de vroege stadia van PDAC? Kunnen deze biomarkers worden geïdentificeerd en gevalideerd met behulp van een 3D weefselkweek model? Hoe doeltreffend zijn deze biomarkers bij het identificeren van PDAC in bloedmonsters van patiënten?

Onderzoeksopzet

Het onderzoek begint met het ontwikkelen van het 3D in vitro model, beginnend met een benadering van de gezonde alvleesklier en daarna het introduceren van genetische mutaties om de vroege stadia van PDAC na te bootsen. Het model bevat zowel pancreas organoïden als bindweefselcellen. Eiwitten die door dit model worden uitgescheiden, worden geanalyseerd om mogelijke biomarkers te identificeren. De geïdentificeerde biomarkers zullen worden gevalideerd in klinische samples van patiënten met PDAC, pancreatitis (ontstoken pancreas), en gezonde proefpersonen.

Verwachte uitkomsten

We verwachten biomarkers te identificeren die uniek zijn voor de vroege stadia van PDAC. Ook werken we aan de ontwikkeling van assays om de diagnostische biomarkers uiteindelijk te kunnen implementeren in de klinische praktijk. Samen met clinici en industriële partners streven we ernaar om deze biomarker assays in te zetten voor de vroege detectie van PDAC binnen hoog-risico populaties via screeningsprogramma's, en zo meer curatieve behandelingen mogelijk te maken.De ENDPAC-studie heeft de potentie om de huidige diagnostische benadering van PDAC te transformeren en aanzienlijke positieve impact te hebben op het leven van patiënten wereldwijd.