De voorspellende waarde en het effect van verlengde antibiotica na een alvleesklieroperatie op het microbioom van patiënten met alvleesklierkanker

Alle micro-organismen (bacteriën, schimmels en gisten) die zich in het gezonde lichaam bevinden worden het microbioom genoemd. Een operatie, antibiotica of kanker kunnen het microbioom veranderen, wat het herstel na de operatie kan beïnvloeden. Ook kan het microbioom de ontwikkeling van kanker en het effect van kankerbehandelingen beïnvloeden. Hoe dit precies werkt is onbekend. 

Onderzoeksrichting/voorgestelde oplossing

Dit onderzoek brengt het microbioom van patiënten die een alvleesklieroperatie ondergaan en het effect van verlengde antibiotica hierop in kaart. Dit voeren we uit in patiënten die deelnemen aan de SPARROW-trial waarbij geloot wordt tussen antibiotica tijdens operatie en extra vijf dagen verlengde antibiotica na de operatie. Met deze informatie kunnen we het herstel na een alvleesklieroperatie en de overleving van patiënten met alvleesklierkanker verbeteren. 

Relevantie

Er is zeer weinig bekend over het microbioom van de galwegen en de twaalfvingerige darm. We verwachten dat verlengde antibiotica na de operatie het aantal infecties verlaagt, die nu bij 40% van de patiënten voorkomen en zorgen voor een hoge ziektelast na de operatie. De impact van extra antibiotica op het microbioom is echter niet bekend. Meer kennis van het microbioom kan het herstel na een operatie verbeteren en kan een basis zijn voor toekomstige kankerbehandelingen om de overleving van alvleesklierkanker te verbeteren. 

Onderzoeksvragen

Dit onderzoek brengt het microbioom van de galwegen, twaalfvingerige en dikke darm in kaart van patiënten die een alvleesklierkopresectie ondergaan. We bestuderen de invloed van extra antibiotica na een operatie op veranderingen van het microbioom en infecties na een operatie. Daarnaast onderzoeken we het effect van een veranderd microbioom na extra antibiotica op de overleving van alvleesklierkanker.  

Onderzoeksopzet

In het eerste project wordt besloten welke microbioomafnames voorafgaand en tijdens de operatie het beste zijn. In het tweede project worden deze afnames uitgevoerd binnen de SPARROW-studie. In deze studie worden patiënten geloot tussen alleen antibiotica tijdens de operatie en extra vijf dagen antibiotica na de operatie waarbij de alvleesklierkop verwijderd wordt. De overige zorg wordt uitgevoerd volgens de standaardzorg. Op vier momenten zal materiaal voor microbioomanalyse worden afgenomen: voor de operatie een portie ontlasting, tijdens de operatie een afname van gal en vocht uit de twaalfvingerige darm, en na de operatie tweemaal een portie ontlasting na vijf dagen en drie weken. In het derde project wordt de relatie tussen veranderingen in het microbioom vergeleken met de overleving van patiënten. 

Verwachte uitkomsten

Dit project zal veel kennis over het microbioom van alvleesklierkankerpatiënten opleveren, waardoor het antibioticabeleid na alvleesklieroperaties verbeterd zal worden om infecties te voorkomen, en de overleving van patiënten met alvleesklierkanker te verbeteren. Toekomstige onderzoeken zullen de kennis gebruiken voor het verbeteren van de behandeling van alvleesklierkanker.

Omschrijving stappen nodig om resultaat te implementeren

De resultaten van dit project zullen leiden tot een aangepast antibioticabeleid in Nederland om infecties na een alvleesklieroperatie te verminderen. De SPARROW-studie wordt uitgevoerd in bijna alle ziekenhuizen die aangesloten zijn bij de Dutch Pancreatic Cancer Groep (DPCG), waardoor de resultaten van dit project overgenomen zullen worden door de deelnemende ziekenhuizen.