De rol van CTCF in baarmoederkanker

Kanker is een ziekte van het genoom. In kanker zijn vaak genen gemuteerd die normaal gesproken kanker voorkomen (zogenaamde tumor suppressor genen), of genen hyperactief die daardoor kanker veroorzaken (zogenaamde oncogenen). Het gen CTCF is frequent gemuteerd in borst kanker, prostaat kanker en endometrium kanker,  wat suggereert dat CTCF een belangrijke tumor suppressor is voor deze weefsels. Ondanks dat CTCF een veel bestudeerd eiwit is en ondanks dat het wel tot in 80% van sommige kankersoorten gemuteerd wordt gevonden is er weinig bekend hoe CTCF mutaties een rol spelen bij het tot stand komen van deze kankers. In gezonde cellen helpt CTCF het DNA vouwen en voorkomt het daarbij dat enhancers, stukjes DNA die de transcriptie van genen aanzetten, de verkeerde genen aanzetten: CTCF schermt dus enhancers af van de verkeerde genen. Een interessante hypthese is daarom dat bij verlaagde hoeveelheden van het functioneel CTCF eiwit oncogenen wellicht niet langer goed afgeschermd worden van enhancers en daardoor hyperactief worden, wat kanker vorming tot gevolg kan hebben.

Recente ontwikkelingen maken het mogelijk om endometrium organoïden, driedimensionale structuren gekweekt vanuit volwassen stamcellen van het baarmoederweefsel, te groeien in het laboratorium. Organoïden behouden zowel structurele als functionele eigenschappen van het orgaan waaruit ze zijn gekweekt. Deze kweek methode in combinatie met de mogelijkheid om het DNA in deze organoïden aan te passen maakt het voor het eerst mogelijk om de rol van verminderd CTCF te onderzoeken in endometrium kanker.

In dit project willen we endometrium organoïden groeien uit meerdere gezonde donoren en het effect van CTCF vermindering bestuderen op de activatie van oncogenen en celdeling. Omdat CTCF ook frequent gemuteerd is in andere kanker soorten zoals borst kanker is onze voorspelling dat wanneer uit deze studie blijkt dat verminderd CTCF een rol speelt bij het activeren van oncogenen in endometrium organoïden, dit ons ook helpt om te begrijpen hoe CTCF bijdraagt in deze kankers en die mogelijk een aanknopingspunt bieden voor de ontwikkeling van nieuwe kankermedicijnen.