De (kosten)effectitviteit van Blended en Onbegeleide Mindfulness-based cognitieve therapie vergeleken met gebruikelijke zorg voor patiënten met kanker: het BUDDY project

Doel van het onderzoek is om patiënten met psychische klachten optimaal te kunnen ondersteunen met mindfulnesstherapie. Kanker laat grote sporen na, niet alleen op het lijf, maar ook op de geest. Er komt steeds meer aandacht voor behandeling van psychische klachten. Mindfulness is een voorbeeld van zo’n therapie. Mindfulness-based Cognitieve Therapie (MBCT) is één van de effectieve behandelingen voor psychische klachten bij kanker. MBCT is een training van 8 sessies in groepen van de 12 mensen, begeleid door een trainer. Het ontwikkelen van mindfulness staat centraal: de capaciteit om aandacht te richten op wat je op dat moment denkt en voelt, op een vriendelijke, niet-oordelende manier.

Waarom is dit onderzoek nodig? 

De ziekte kanker vormt een grote maatschappelijke uitdaging. Ieder jaar komen er in Nederland ruim 100.000 mensen bij met de diagnose kanker. En 3 op de 10 patiënten krijgt last van psychische klachten, zoals somberheid en angst. Een deel herstelt op eigen kracht, een deel heeft meer intensieve psychische zorg nodig.   Uit eerder onderzoek blijkt dat mensen met kanker na MBCT minder psychische klachten hebben dan mensen die geen MBCT hebben gehad. Maar voor patiënten is het niet altijd mogelijk om aan een groepsbehandeling mee te doen. Daarom is onderzocht of MBCT ook individueel via internet effectief is. Online MBCT bleek te werken, zelfs tot negen maanden na de training. Maar er bleken ook nadelen aan te zitten: patiënten misten steun van lotgenoten en interactie met de behandelaar, waardoor meer patiënten vroegtijdig stopten. Ook bleek de online MBCT alsnog veel tijd te vergen van de behandelaar. Kortom: de online MBCT moet nog verbeterd worden voordat het op grotere schaal kan worden aangeboden. 

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd? 

De onderzoekers gaan samen met patiënten en patiëntverenigingen twee nieuwe MBCT-varianten ontwikkelen: één mogelijkheid is een combinatie van online en face-to-face bijeenkomsten, zodat de voordelen van beide vormen van MBCT gecombineerd kunnen worden. Dit noemen de onderzoekers blended MBCT. Daarnaast kunnen sommige patiënten misschien prima uit de voeten met de online MBCT zonder begeleiding. Dit heet onbegeleide MBCT. Omdat deze variant vaak gepaard gaat met hoge uitval van deelnemers, gaan de onderzoekers gebruik maken van reminders en een virtuele coach. 

Wat levert dit onderzoek op? 

Een meer op de wensen van het individu toegesneden vorm van MBCT, en wel op zo’n manier dat de behandeling makkelijk opgeschaald kan worden zodat het voor meer patiënten beschikbaar komt.