De invloed van mechanische signalen op het uitzaaien van darmkanker

Darmkanker is een van de meest voorkomende soorten kanker in Nederland. Bij ongeveer 20% van de patiënten zijn er bij de diagnose al uitzaaiingen. Onderzoekers willen beter begrijpen hoe die uitzaaiingen ontstaan. Ze onderzoeken hoe kankercellen fysiek met elkaar communiceren via mechanische krachten.

Doel van het onderzoek

De onderzoekers willen ontdekken hoe mechanische krachten in en rond een darmtumor kankercellen veranderen.

Ze onderzoeken hoe deze krachten kankercellen eerst veranderen in zogenoemde foetale cellen. Ook bekijken ze hoe deze cellen in een uitzaaiing uiteindelijk weer kunnen veranderen in kankerstamcellen.

Met deze kennis willen ze beter begrijpen welke factoren het ontstaan en de groei van uitzaaiingen bepalen.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Darmkanker kan uitzaaien naar andere organen, bijvoorbeeld de lever. Als er bij de diagnose al uitzaaiingen zijn, zijn de behandelmogelijkheden beperkt.

Bij de groei van darmkanker spelen kankerstamcellen een belangrijke rol. Ook bij uitzaaiingen zijn deze cellen nodig om de tumor verder te laten groeien in het andere orgaan.

Opvallend is dat de kankercellen die vanuit de darm naar de lever gaan geen kankerstamcellen zijn. Ze veranderen eerst van eigenschappen en lijken daardoor op cellen die tijdens de ontwikkeling van de darm aanwezig zijn, de zogeheten ‘foetale’ cellen.

Aangekomen in de lever kunnen deze cellen het begin vormen van een uitzaaiing. Uiteindelijk kunnen ze weer veranderen in kankerstamcellen die de uitzaaiing verder laten groeien. De onderzoekers willen begrijpen waardoor deze veranderingen ontstaan.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers bestuderen hoe cellen elkaar beïnvloeden door mechanische krachten. Cellen kunnen elkaar bijvoorbeeld letterlijk duwen en trekken. Eerder onderzoek wijst erop dat zulke krachten ook invloed hebben op kankercellen.

Voor het onderzoek gebruiken ze organoïden van darmkanker. Dit zijn kleine, in het laboratorium gekweekte modellen die belangrijke kenmerken van een darmtumor nabootsen.

Met deze modellen kunnen de onderzoekers mechanische krachten zichtbaar maken en veranderen. Ook kunnen ze moleculen die een rol spelen bij deze communicatie uitschakelen. Zo onderzoeken ze welke rol mechanische krachten spelen bij het ontstaan en de groei van uitzaaiingen.

Wat levert dit onderzoek op?

De onderzoekers verwachten beter te begrijpen waardoor darmkankercellen van eigenschappen veranderen en uitzaaiingen kunnen ontstaan.

Deze kennis kan nieuwe aanknopingspunten geven voor behandelingen die het ontstaan of de groei van uitzaaiingen tegengaan.

Vervolgonderzoek moet uitwijzen of de communicatie via mechanische krachten uiteindelijk ook bij patiënten kan worden beïnvloed.

Nieuws en resultaten

Juli 2026

In deze studie onderzochten de onderzoekers hoe mechanische krachten gezonde darmcellen beïnvloeden. Ze stelden darmorganoïden gecontroleerd bloot aan rek en zagen dat dit de ontwikkeling van darmcellen veranderde. Cellen die normaal uitgroeien tot volwassen darmcellen bleven hierdoor langer in een minder volwassen toestand. De resultaten laten zien dat mechanische krachten ook bij gezonde darmcellen invloed hebben op hun ontwikkeling.

• Lees de preprint in bioRxiv

Oktober 2025

De onderzoekers hebben ontdekt hoe mechanische krachten kankercellen van darmkanker kunnen veranderen. In darmkankerorganoïden zagen ze dat trekkrachten van collageen, een belangrijk onderdeel van het weefsel rond de tumor, signalen doorgeven aan de kankercellen. Daardoor kregen de kankercellen eigenschappen die lijken op die van foetale darmcellen. Deze verandering hangt samen met het vermogen van kankercellen om een uitzaaiing te beginnen.

• Lees de publicatie in Cell Reports