De effectiviteit van online gedragstherapie op het verbeteren van slaapproblemen bij overlevers van kinderkanker
Onderzoekssamenvatting
Veel jongeren en jongvolwassenen hebben last van slapeloosheid na kinderkanker. Dat kan invloed hebben op hun dagelijks leven, vermoeidheid en kwaliteit van leven. Onderzoekers willen bekijken of online cognitieve gedragstherapie helpt en of nieuwe vragenlijsten slapeloosheid beter kunnen opsporen.
Doel van het onderzoek
De onderzoekers willen weten of online cognitieve gedragstherapie, ook wel eCGT, helpt bij slapeloosheid na kinderkanker.
Ook willen zij onderzoeken of deze behandeling de kwaliteit van leven, vermoeidheid en het dagelijks functioneren verbetert.
Daarnaast testen zij 2 nieuwe vragenlijsten om slapeloosheid beter te kunnen opsporen bij jongeren en jongvolwassenen.
Waarom is dit onderzoek nodig?
Slapeloosheid komt vaak voor tijdens en na de behandeling van kinderkanker. Ongeveer 26% tot 28% van de jongeren heeft hier last van, tegenover 10% in de algemene bevolking.
Slapeloosheid die op jonge leeftijd ontstaat, houdt vaak lang aan. Dat kan problemen geven met slapen, maar ook met vermoeidheid, pijn, angst, somberheid en concentratie.
Op dit moment worden slaapproblemen niet standaard gecontroleerd. Ook zijn er nog geen goede richtlijnen voor de behandeling van slapeloosheid in de kinderoncologie.
Daarom is het belangrijk om te onderzoeken of een korte, online behandeling kan helpen en of slapeloosheid beter opgespoord kan worden.
Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?
Jongeren van 13 tot 24 jaar kunnen meedoen als zij voor hun 19e de diagnose kanker kregen, nog binnen 5 jaar na diagnose zitten en minstens 6 maanden klaar zijn met de behandeling.
Alle deelnemers vullen vragenlijsten in om te kijken of er sprake is van slapeloosheid. Daarbij testen de onderzoekers ook 2 nieuwe vragenlijsten die zich automatisch aanpassen aan het antwoord van de deelnemer. Zo hoeft iemand zonder slaapproblemen minder vragen te beantwoorden dan iemand met klachten.
De jongeren met slapeloosheid worden daarna door loting verdeeld over 2 groepen. De ene groep krijgt online cognitieve gedragstherapie. Deze behandeling bestaat uit 5 online sessies met begeleiding van een slaapcoach. Jongeren leren daarin onder andere hoe ze hun slaapgewoonten kunnen verbeteren, anders kunnen omgaan met gedachten over slaap en beter kunnen ontspannen. De andere groep krijgt eerst geen behandeling en mag na 6 maanden alsnog meedoen.
De onderzoekers meten het effect op 3 momenten: aan het begin, na 3 maanden en na 6 maanden. Daarbij gebruiken ze een bewegingsmeter, een slaapdagboek en vragenlijsten.
Wat levert dit onderzoek op?
De onderzoekers verwachten dat online cognitieve gedragstherapie zorgt voor minder slapeloosheid en een betere slaap.
Ook verwachten zij dat de kwaliteit van leven, het dagelijks functioneren en vermoeidheid verbeteren.
Als de nieuwe vragenlijsten goed werken, kunnen artsen slaapproblemen in de toekomst sneller en eenvoudiger opsporen.
Bij een positief resultaat kunnen de behandeling en de screening mogelijk worden opgenomen in de richtlijnen voor de zorg na kinderkanker.
Nieuws en resultaten
Februari 2025
De online behandeling iSleep youth verminderde de klachten van slapeloosheid bij jongeren die als kind kanker hebben gehad. Ook nam hun vermoeidheid af en verbeterde hun kwaliteit van leven. Deze verbeteringen waren na 3 en 6 maanden zichtbaar en bleven tot 12 maanden na de start van de behandeling behouden.
De behandeling verminderde de ervaren klachten van slapeloosheid, maar de onderzoekers vonden geen aantoonbare verbetering in de objectief gemeten slaapefficiëntie. Ook had de behandeling geen aantoonbaar effect op angst, depressie, chronische stress of het ervaren cognitieve functioneren.
- Lees de publicatie in Cancer