De effectiviteit van een gepersonaliseerd beweegprogramma voor patiënten met chronische klachten van neuropathie door chemotherapie (SICILY)

Chemotherapie kan leiden tot zenuwschade (neuropathie). Neuropathie geeft klachten zoals tintelingen, gevoelloosheid en pijn in de handen en/of voeten;  verminderde kracht;  ontregeling van  bloedruk en zweten. Eén op de drie patiënten met neuropathie heeft zes maanden na de behandeling nog steeds symptomen. De neuropathie herstelt dan meestal niet meer spontaan en kan activiteiten in het dagelijks leven en kwaliteit van leven negatief beïnvloeden.

Onderzoeksrichting

Er zijn weinig behandelopties voor neuropathie. Sterk bewijs voor het effect van medicijnen ontbreekt en medicijnen kunnen bijwerkingen veroorzaken zoals vermoeidheid, slapeloosheid en misselijkheid. Er zijn aanwijzingen dat lichamelijke training de klachten en beperkingen door neuropathie kan verminderen. De beschikbare studies zijn echter te klein in aantal en omvang om aanbevelingen voor de praktijk te doen. Daarom willen wij een grote gecontroleerde studie doen om te kijken of een beweegprogramma effectief is bij chronische neuropathie  door chemotherapie.

Onderzoeksvragen

Hoofdvraag:

• Leidt een gepersonaliseerd en gesuperviseerd beweegprogramma tot een afname van klachten en beperkingen bij mensen met chronische neuropathie veroorzaakt door chemotherapie?

Overige onderzoeksvragen:

• Leidt het beweegprogramma tot een verbetering in specifieke neuropathie symptomen , zoals pijn, kwaliteit van leven, stemming, lichamelijk functioneren en lichamelijke activiteit, en angst om te vallen?
• Is het beweegprogramma doelmatig (uitgedrukt in kosten per gewonnen levensjaar in goede kwaliteit van leven)?
• Wat vinden deelnemers van het programma?

Onderzoeksopzet

We zullen 134 patiënten met chronische neuropathie na chemotherapie via loting toewijzen aan een onmiddellijke interventiegroep, die een gepersonaliseerd beweegprogramma van 12 weken krijgt, of een wachtlijst controlegroep, die hetzelfde programma 12 weken later krijgt. Het programma zal bestaan uit 2 sessies per week kracht-, en duurtraining, balans training en taakspecifieke oefeningen. Een fysiotherapeut en een ergotherapeut in de buurt van de deelnemer zullen het programma begeleiden. Deelnemers krijgen ook een voorlichtingsmateriaal met uitleg over neuropathie en training. We meten de uitkomsten met vragenlijsten, Fitbits en functietesten gericht op neuropathie, bij start van deelname, 3 maanden later en 6 maanden later. Ervaringen van de deelnemers met het programma evalueren we door middel van een vragenlijst en we zullen een economische evaluatie van de kosten doen.

Verwachte uitkomsten

We verwachten dat een gepersonaliseerd beweegprogramma voor patiënten met CIPN zal leiden tot minder CIPN klachten, beter lichamelijk functioneren en betere kwaliteit van leven. Ook verwachten we dat de winst in kwaliteit van leven opweegt tegen de extra kosten van het programma.

Benodigde stappen om resultaat te implementeren

De resultaten van het onderzoek zullen worden gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften, en met patiënten worden gedeeld via de patiëntenverenigingen en websites. Indien effectief zal het beweegprogramma worden opgenomen in de scholing voor Onconet (www.onconet.nu), een netwerk van >500 fysiotherapeuten met specifieke kennis van oncologie, en een scholing voor ergotherapeuten zal worden ontwikkeld, waardoor het snel beschikbaar wordt voor patiënten in heel Nederland.  De resultaten zullen worden gebruikt bij een toekomstige vernieuwing van de richtlijn Oncologie van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie . Als de interventie doelmatig is, kan het worden opgenomen in het basispakket (maar dit beslist het Zorginstituut).