Darmkanker gevoelig maken voor immunotherapie

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

Gepubliceerd op 7 mei 2020

Het afweersysteem is met een beetje in hulp in staat om kankercellen te herkennen en aan te vallen. Maar kankercellen beschikken op hun beurt over een trukendoos waarmee ze zich kunnen verstoppen voor de afweercellen. In dit project wordt onderzocht hoe je darmkankercellen tóch gevoelig kunt maken voor immunotherapie.

Doel van het onderzoek

Onderzoeken of het gehalte aan siaalzuurcomponenten in darmtumoren een goede voorspeller is voor het slagen van behandeling met immunotherapie.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Immunotherapie is een veelbelovende nieuwe behandeling tegen diverse vormen van kanker. Deze behandeling is niet zozeer gericht tegen de tumor, maar stimuleert het afweersysteem van de patiënt om kanker te herkennen en aan te vallen. Bij o.a. melanomen en longkanker zijn al goede resultaten geboekt.

Onderzoekers willen de behandeling ook mogelijk maken voor patiënten met darmkanker en dat is hard nodig ook: jaarlijks overlijden ruim 5.000 Nederlanders aan de ziekte.

Een moeilijkheid voor een geslaagde behandeling met immunotherapie, is dat kankercellen allerlei trucs uit de kast halen om aan het afweersysteem te ontsnappen. Darmkankercellen zijn daarin geen uitzondering.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Elke cel in het lichaam is bekleed met suikers (een verzamelnaam van chemische verbindingen, niet te verwarren met keukensuiker in voedsel).

In kankercellen is deze suikerlaag verstoord, waardoor er suikercomponenten op voorkomen die bij gezonde cellen niet of nauwelijks voorkomen. Een voorbeeld van zo’n component is siaalzuur. Dikke darmtumoren bevatten vaak verhoogde hoeveelheden van dit siaalszuur op hun celoppervlak.

Deze siaalzuren werken als een soort antenne, die een signaal afgeven waarmee ze cellen van het afweersysteem op afstand houden. Een voor de hand liggende conclusie zou zijn om die siaalzuren af te breken, maar onderzoekers die dat probeerden kwamen voor een verrassing te staan: de darmtumoren bleken het afweersysteem nog verder te onderdrukken.

In dit fundamentele onderzoeksproject zoomen de onderzoekers dieper in op het samenspel tussen siaalzuren en de reactie van het afweersysteem. Zo gaan ze bij tumoren met verschillende siaalzuur-hoeveelheden bepalen hoe gevoelig ze zijn voor het afweersysteem. 

Wat levert dit onderzoek op?

De onderzoekers verwachten aan de hand van de hoeveelheid van de siaalzuurcomponenten op de dikkedarmtumor te kunnen voorspellen welke dikke darmkankerpatiënten het meeste baat zullen hebben bij immuuntherapie.

Als hun opzet slaagt, kunnen ze in een patiëntenstudie toetsen of deze methode inderdaad goed werkt bij patiënten.