Chemotherapie geïnduceerde transcriptie-replicatie conflicten (TRCs): van moleculair mechanisme tot nieuwe behandelstrategieën
Onderzoekssamenvatting
Om te kunnen delen, moeten cellen hun DNA kopiëren. Tegelijk lezen ze delen van het DNA af om de eiwitten te maken die de cel nodig heeft. Soms botsen deze 2 processen met elkaar. Onderzoekers willen beter begrijpen hoe zulke botsingen ontstaan en welke rol ze spelen bij het effect van chemotherapie.
Doel van het onderzoek
De onderzoekers willen ontdekken hoe botsingen tussen het kopiëren en aflezen van DNA ontstaan en wat de gevolgen daarvan zijn voor de cel.
Ze willen ook weten hoe cellen zichzelf tegen deze botsingen beschermen. Daarnaast onderzoeken ze of deze botsingen kunnen worden gebruikt om kankercellen gevoeliger te maken voor chemotherapie.
Waarom is dit onderzoek nodig?
Cellen moeten hun DNA zorgvuldig kopiëren en aflezen. Soms botsen deze processen. Dit kan schade aan het DNA veroorzaken en leiden tot genetische instabiliteit. Dat hangt samen met het ontstaan van kanker.
Chemotherapie grijpt aan op processen die belangrijk zijn voor het delen van kankercellen. Uit eerder onderzoek van de onderzoekers blijkt dat sommige chemotherapieën ook het aflezen van DNA verstoren. Daardoor kunnen er na chemotherapie mogelijk meer botsingen tussen beide processen ontstaan.
De onderzoekers willen weten hoe belangrijk deze botsingen zijn voor het effect van chemotherapie en het doden van kankercellen.
Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?
De onderzoekers bekijken eerst welke chemotherapieën de botsingen veroorzaken en wat daarvan de gevolgen zijn voor het DNA en de kankercel.
Daarna zoeken ze naar eiwitten die een rol spelen bij het ontstaan van deze botsingen en bij het herstellen van de schade die ze veroorzaken.
Van de meest veelbelovende eiwitten onderzoeken ze vervolgens hoe ze precies werken. Tot slot testen de onderzoekers of ze de botsingen kunnen gebruiken om kankercellen gevoeliger te maken voor chemotherapie.
Wat levert dit onderzoek op?
Het onderzoek moet meer inzicht geven in hoe botsingen tussen het kopiëren en aflezen van DNA ontstaan en welke rol ze spelen bij het effect van chemotherapie.
Deze kennis kan in de toekomst nieuwe aanknopingspunten opleveren voor kankerbehandelingen. Ook kan het helpen om bestaande chemotherapie beter en mogelijk meer op de individuele patiënt afgestemd te gebruiken.
Het gaat om fundamenteel onderzoek. Eerst moet duidelijk worden welke rol deze botsingen precies spelen voordat nieuwe toepassingen bij patiënten kunnen worden onderzocht.
Nieuws en resultaten
Oktober 2026
De onderzoekers hebben een nieuw mechanisme ontdekt waarmee cellen de aanmaak van RNA herstellen na DNA-schade. Het eiwitcomplex Integrator helpt om RNA-polymerase II, het molecuul dat DNA-informatie omzet in RNA, na het herstel van de schade van het DNA te verwijderen. Hierdoor kan de RNA-aanmaak weer op gang komen.
De resultaten laten zien dat Integrator niet nodig is om de DNA-schade zelf te herstellen, maar wel om de transcriptie daarna goed te hervatten. Deze kennis helpt om beter te begrijpen hoe cellen omgaan met DNA-schade en waarom verstoring van dit proces kan bijdragen aan ziekte.
- Lees de publicatie in Nucleic Acids Research