Radionuclide therapie met alfastralers voor de behandeling van nierkanker

Alpe d'HuZes
afgerond

Onderzoekssamenvatting

Heldercellig niercelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van nierkanker. Bij uitgezaaide ziekte zijn de behandelmogelijkheden beperkt. Onderzoekers werken aan een nieuwe vorm van gerichte bestraling die kankercellen moet doden en gezond weefsel zoveel mogelijk spaart.

Doel van het onderzoek

De onderzoekers willen een nieuwe vorm van radionuclidetherapie verder ontwikkelen voor mensen met uitgezaaid heldercellig niercelcarcinoom.

Bij deze behandeling wordt de antistof girentuximab gekoppeld aan een radioactieve stof. Girentuximab bindt aan een eiwit dat vooral op nierkankercellen voorkomt. Daardoor kan de radioactieve stof zich vooral in de tumor ophopen. Zo komt de straling vooral bij de kankercellen terecht en wordt gezond weefsel zoveel mogelijk gespaard.

Ook willen de onderzoekers beter kunnen voorspellen welke dosis voor iedere patiënt het meest effectief en veilig is.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Heldercellig niercelcarcinoom is een agressieve vorm van nierkanker. De tumor reageert vaak slecht op chemotherapie en bestraling.

Een eerdere vorm van radionuclidetherapie met girentuximab bleek bij een deel van de patiënten goed te werken. Toch reageert ongeveer 40% van de patiënten niet op deze behandeling.

Daarom onderzoeken de onderzoekers een nieuwe radioactieve stof: actinium-225. Deze geeft een krachtige vorm van straling af die kankercellen al met een lage dosis kan beschadigen.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers ontwikkelen 2 varianten van de behandeling met actinium-225 en girentuximab. Eén variant gebruikt de bestaande antistof. De andere variant is aangepast zodat deze sneller uit het bloed en gezond weefsel verdwijnt. Dat kan de kans op bijwerkingen mogelijk verkleinen.

Eerst onderzoeken de onderzoekers in het laboratorium en in muismodellen of de behandeling zich vooral ophoopt in de tumor en niet in gezonde organen.

Daarna vergelijken zij welke variant de groei van tumoren het beste remt en de minste bijwerkingen veroorzaakt.

Tot slot gebruiken de onderzoekers bestaande PET-scans van patiënten om te berekenen hoeveel actinium-225 waarschijnlijk in de tumor en in gezond weefsel terechtkomt. Met deze informatie willen zij bepalen welke dosis veilig en effectief kan zijn.

Wat levert dit onderzoek op?

De onderzoekers verwachten een nieuwe vorm van radionuclidetherapie te ontwikkelen die nierkankercellen effectief kan bestralen en gezond weefsel beter spaart.

Daarnaast willen zij een methode ontwikkelen om de behandeling per patiënt af te stemmen. Zo kan de dosis zo hoog mogelijk zijn voor de tumor en zo laag mogelijk voor gezonde organen.

Als de resultaten veelbelovend zijn, vormt dit onderzoek de basis voor een eerste klinische studie bij mensen met uitgezaaid heldercellig niercelcarcinoom.

Nieuws en resultaten

September 2026

De onderzoekers hebben in een muismodel laten zien dat actinium-225, gekoppeld aan de antistof girentuximab, gericht terechtkomt in zuurstofarme delen van een tumor. Girentuximab bindt aan het eiwit CAIX, dat veel voorkomt in deze delen van tumoren. De onderzoekers gebruikten hiervoor een model van hoofd-halskanker. In dit model komt CAIX vooral voor in zuurstofarme delen van de tumor. Zo konden zij onderzoeken of de behandeling juist deze moeilijk te behandelen tumorcellen gericht kan bereiken.

De radioactieve stof stapelde zich duidelijk meer op in CAIX-positieve delen van de tumor dan in andere delen. Ook zagen de onderzoekers aanwijzingen voor meer DNA-schade in deze tumorcellen na behandeling. De resultaten laten zien dat deze aanpak potentie heeft om zuurstofarme tumorcellen gericht te bestralen. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of de behandeling ook de tumorgroei remt en veilig genoeg is voor verdere ontwikkeling.

Juli 2026

De onderzoekers onderzochten in muizen met heldercellig niercelcarcinoom of een PET-scan met zirkonium-89 kan voorspellen waar de behandelstof actinium-225 terechtkomt. Ze vergeleken daarvoor een standaard G250-antistof met een aangepaste variant die sneller uit het bloed verdwijnt.

Bij de aangepaste antistof kwam de verdeling van zirkonium-89 en actinium-225 redelijk overeen. Daardoor kon de PET-scan helpen voorspellen hoeveel straling de tumor zou ontvangen. Bij de standaardantistof verschilden de verdelingen in de tumor, lever en milt. De PET-scan voorspelde de dosis actinium-225 daar dus niet goed.

Een voorspelling vóór de behandeling zou kunnen helpen inschatten hoeveel actinium-225 de tumor en gezonde organen krijgen. Dat kan in de toekomst helpen om de behandeling beter af te stemmen en gezonde organen zoveel mogelijk te sparen. Aangezien de onderzoekers een muismodel gebruikten, laten de resultaten nog niet zien of deze aanpak bij patiënten werkt of veilig is.