Nederlandse faciliteit voor kanker-immuunsysteem analyse

KWF.nl > Onderzoek > Onderzoeksdatabase > Nederlandse faciliteit voor kanker-immuunsysteem analyse
tekening onderzoekers: dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties

Onderzoekssamenvatting

​Gepubliceerd op 27 maart 2019

Behandeling van kanker met immunotherapie maakt een stormachtige ontwikkeling door. De behandeling richt zich niet rechtstreeks op de tumor zoals klassieke behandelingen (chemotherapie, chirurgie en bestraling) doen, maar versterkt het natuurlijke afweersysteem van de patiënt om de tumor zelf te lijf te gaan.

Immunotherapie wordt momenteel toegepast bij melanoom (agressieve huidkanker), longkanker, nierkanker, lymfeklierkanker en in de nabije toekomst ook bij blaas- en hoofd-halskanker. Naar verwachting zullen meer kankersoorten volgen.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Immunotherapie leidt bij een deel van de patiënten tot een zeer aanzienlijke levenswinst, maar werkt helaas lang niet bij iedereen. Er is daarom grote behoefte aan onderzoek dat kan bepalen óf, en zo ja welke vorm van immunotherapie het meest geschikt is voor de individuele patiënt. Dit concept heet immunotherapie op maat (‘personalized immunotherapy’).

Bij de ontwikkeling van immunotherapie op maat bestaan drie problemen:

  1. In het huidige onderzoek zit veel variatie; zowel in de toegepaste technieken als de wijze waarop de klinische gegevens zijn opgeslagen. Hierdoor zijn de resultaten van verschillende onderzoeksgroepen onderling niet goed vergelijkbaar.
  2. In het huidige onderzoek wordt vaak alleen de tumor bestudeerd, terwijl bewezen is dat andere aspecten van het afweersysteem (bijv. afweeronderdrukkende factoren in het bloed), ook van groot belang zijn. Ook de bacteriële samenstelling van de ontlasting en eigenschappen die zichtbaar zijn op CT- of PET-scans kunnen een rol spelen.
  3. Veel Nederlandse ziekenhuizen beschikken niet over de expertise om immunologisch materiaal op gestandaardiseerde wijze te verkrijgen, te bewerken en te analyseren.

Doel van dit onderzoek

De Nederlandse faciliteit voor Kanker-Immuunsysteem Analyse (N­CIA) wil het voor onderzoekers in Nederland mogelijk maken om de interactie tussen het afweersysteem en kanker grondig in kaart te brengen. Door de beoogde standaardisering zullen onderzoeksresultaten vanuit verschillende onderzoeksgroepen gecombineerd kunnen worden voor grotere analyses.

Door het alomvattende karakter van de N-CIA-analyses kunnen tevens biomarkers (biologische, meetbare aanwijzingen voor de aanwezigheid, ernst of het verloop van een ziekte) ontwikkeld worden die immunotherapie op maat mogelijk maken.

Tot slot bevordert het nationale en open karakter van N-CIA kennisuitwisseling en meer samenwerking.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Het opzetten van de N-CIA is een aanzienlijke logistieke uitdaging, zowel qua standaardisering als het delen van data. Om de opstart zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, wordt met een beperkt aantal partners gestart: het Antoni van Leeuwenhoek, het Radboudumc en het UMC Groningen. Naar verwachting kunnen andere academische ziekenhuizen op korte termijn ook als partner toetreden. Toetreding van andere ziekenhuizen zal geleidelijker verlopen, afhankelijk van de lokaal beschikbare capaciteiten.

Na de opstartfase zal de N-CIA immuunreacties bij kankerpatiënten in kaart brengen, de verkregen data koppelen aan andere relevante data (bijv. genetische data die andere centra verzamelen) en de gezamenlijke data beschikbaar stellen.

Om de langetermijnwaarde van de N-CIA zeker te stellen wordt gekeken of het pakket van immuunanalyses dient te worden uitgebreid of gewijzigd. Ook wordt gewerkt aan het financiële draagvlak voor N-CIA. Door gestandaardiseerde analyse van immuunreacties bij kankerpatiënten verwachten we nieuwe klinische studies te realiseren en immunotherapie op maat een aanzienlijke stap dichterbij te brengen.

Wat levert dit onderzoek op?

Wanneer patiënten een behandeling krijgen die is afgestemd op de combinatie van hun specifieke tumor en lichaamskarakteristieken zal het effect van de behandeling groter zijn. Bovendien zullen patiënten minder vaak behandeld worden met een therapie die voor hen niet optimaal is, maar wel bijwerkingen heeft.

Select the Component and add.
Close

Projectgegevens

​Projectcode: NKI 2017-8244
Titel project: Netherlands facility for Cancer-Immune Analysis (N-CIA)
Projectleider: Prof. dr. J.B.A.G. (John) Haanen
Instituut: Antoni van Leeuwenhoek - Nederlands Kanker Instituut
Startdatum: 1 september 2018
Duur project: 5 jaar
Financiering KWF: €3.283.207,56

Steun onderzoek

Met jouw hulp kunnen we zorgen voor doorbraken. Je steunt ons met elk bedrag – groot, of klein.
Doneer