Gezondheidsorganisaties roepen op tot snellere invoering van verkoopverbod op andere plekken
Tabaksverbod supermarkten krijgt stevige steun: 72% voorstander
Zeven op de tien Nederlanders zijn voorstander van het verbod op tabaksverkoop in supermarkten, dat aanstaande maandag van kracht gaat. Dit blijkt uit nieuw onderzoek onder ruim 1.200 Nederlanders in opdracht van de Rookvrije Generatie, een initiatief van Hartstichting, KWF en Longfonds. Ook wil de ruime meerderheid van de Nederlanders (71%) sneller af van tabaksverkoop in benzinestations en gemakszaken als Primera en Bruna, liefst al per 2028. Dat staat nu gepland voor respectievelijk 2030 en 2032.
“Nederland is klaar voor rookvrije supermarkten. Al sinds 2009 onderzoeken wij jaarlijks hoe Nederlanders aankijken tegen een verkoopverbod. Het draagvlak is in die jaren verdrievoudigd: waar in 2009 nog een kwart (25%) van de mensen dit een goed idee vond, is nu 72% het eens met een verbod. Dit laat zien dat rookvrij steeds meer de norm is in Nederland. En dat het overgrote deel van de mensen blij is dat dit schadelijke product vanaf maandag niet meer te krijgen is op de plek waar zij hun dagelijkse boodschappen doen.”
Naast dat er veel steun is, leidt het verbod – waarmee in één klap zo’n 6.000 van de 10.000 verkooppunten verdwijnen - naar verwachting ook tot een substantiële afname in het aantal rokers. In 2021 becijferde onderzoeksbureau SEO (in opdracht van het ministerie van VWS) dat dit zou resulteren in een daling van 130.000 rokers.
‘Voer verbod in tankstations en gemakszaken sneller in’
De volgende stap in de kabinetsplannen is het aan banden leggen van de verkoop in tankstations (2030) en gemakszaken (2032). Tabak is dan alleen nog verkrijgbaar in speciaalzaken.
“Dat duurt nog veel en veel te lang. Uit onze peiling blijkt dat 71% van de mensen vindt dat dit al in 2028 geregeld moet zijn”, zegt Van Gils. “Als we de vape- en rookepidemie willen stoppen is dat ook een no-brainer. Onlangs bleek dat het vapen en roken onder de jeugd enorm toeneemt. Elk jaar dat we langer wachten raken weer meer kinderen verslaafd. We moeten alles op alles zetten om hen te beschermen tegen deze dodelijke, verslavende producten vol gif.”
Publieke verontwaardiging over nieuwe tabakszaken
In reactie op het supermarktverbod worden op diverse plekken in Nederland nieuwe tabakszaken geopend. Soms zelfs pal naast de supermarkt, zoals bij deze Jumbo in Monster.
Een slechte ontwikkeling, vindt Van Gils, die haaks staat op het streven naar een Rookvrije Generatie: “Ronduit stuitend dat ondernemers op deze manier toch doorgaan met tabaksverkoop. Ook onder het Nederlands publiek veroorzaakt dit verontwaardiging. De helft van de mensen vindt dat er geen nieuwe zaken bij zouden moeten komen, en dat ondernemers hierin hun verantwoordelijkheid moeten nemen.”
Om hoeveel nieuwe zaken het gaat is niet precies bekend. Van Gils: “Officiële cijfers hierover ontbreken, maar naar schatting gaat het om enkele honderden zaken. Tegelijk is elke nieuwe tabakszaak er één te veel. Wat we nu nodig hebben is dat ondernemers kiezen voor een Rookvrije Generatie. Die oproep doen wij dan ook nadrukkelijk.”
------
Cijfers afkomstig uit:
- Draagvlakonderzoek Tabaksontmoedigingsbeleid (februari 2024) uitgevoerd door Verian (voorheen Kantar Public) in opdracht van Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, onder 1.268 Nederlanders van 18 jaar en ouder.
- Flitsmeting Verkoopverbod tabak supermarkten (mei/juni 2024) uitgevoerd door Verian (voorheen Kantar Public) in opdracht van Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, onder 1.372 Nederlanders van 18 jaar en ouder.
De Rookvrije Generatie is een initiatief van Hartstichting, KWF en Longfonds. Met een groeiend aantal partijen en personen werken we toe naar een samenleving waarin opgroeiende kinderen worden beschermd tegen tabaksrook en de verleiding om te gaan roken. Dat lukt als we samen het goede voorbeeld geven en de omgevingen waar kinderen komen rookvrij maken. Iedereen kan iets doen. Zo gaan we samen op weg naar een Rookvrije Generatie.