Plaatselijke behandeling alvleesklierkanker met chemobolletjes

Onderzoekers van het Amsterdam UMC en de Universiteit Leiden zijn erin geslaagd om chemotherapie te verpakken in silicabolletjes en plaatselijk te laten openen door alvleeskliertumoren. Hierdoor blijft gezond weefsel gespaard en neemt de kans op bijwerkingen af. Ook kan de dosering omhoog voor effectievere bestrijding van de kanker. Het resultaat komt voort uit een onderzoek dat mogelijk werd gemaakt door (donateurs van) KWF.

Alvleesklierkanker is een van de moeilijkst te behandelen vormen van kanker. De vooruitzichten zijn weinig rooskleurig: 5 jaar na de diagnose is slechts 5% van de Nederlandse patiënten nog in leven. Chemotherapie is een van de behandelopties, maar de benodigde dosis is zo hoog dat patiënten de behandeling slecht verdragen. Ernstige bijwerkingen zijn vaak reden om de medicatie te staken.

Het onderzoeksteam van dr. Arnold Spek heeft hier een ingenieuze oplossing voor bedacht: de chemotherapie verpakken in silicabolletjes en deze afsluiten met slotjes die alleen te openen zijn door kankercellen. Dit bleek in celkweken in het laboratorium goed te werken: de bolletjes openden zich na contact met alvleesklierkankercellen. Dankzij de slotjes bleef de chemotherapie in de bolletjes na contact met gezonde cellen. In muismodellen kwamen de bolletjes goed aan in de tumor, waar de vrijgekomen chemotherapie de groei van de tumor sterk remde. Gezonde cellen ondervonden geen schade van de met chemotherapie gevulde silicabolletjes.

Het onderzoek toont aan dat het technisch mogelijk is om chemotherapie plaatselijk vrij te laten komen met behulp van silicabolletjes. De volgende stap is het optimaliseren van de silicabolletjes om te onderzoeken hoe goed ze de groei van alvleeskliertumoren kunnen remmen bij patiënten.