Opvallend forse prijsverschillen tussen ziekenhuizen bij kankergeneesmiddelen

Ziekenhuizen in Nederland en andere Europese landen betalen sterk uiteenlopende prijzen voor exact dezelfde kankergeneesmiddelen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het European Fair Pricing Network; een samenwerkingsverband van KWF, het Nederlands Kanker Instituut (NKI) en zusterorganisaties.

Het onderzoek analyseerde geaggregeerde data van de daadwerkelijk betaalde prijzen van 15 kankergeneesmiddelen in 23 ziekenhuizen in 9 Europese landen. Het gaat dus niet om de officiële prijzen die openbaar bekend zijn, maar om wat ziekenhuizen echt betalen.

In sommige gevallen lopen de prijsverschillen binnen één land op tot honderden procenten. In Nederland bedroeg het verschil voor één middel bijna 3.000 euro per behandeling. Dat betekent dat dezelfde behandeling in het ene ziekenhuis veel duurder kan zijn dan in het andere.

Onvoldoende inzicht in werkelijke prijzen 

 ‘We zien grote prijsverschillen, zowel tussen landen als binnen landen,’ zegt professor Wim van Harten van het NKI, het onderzoeksinstituut van het Antoni van Leeuwenhoek (AVL). ‘De officiële prijzen geven vaak geen goed beeld van wat ziekenhuizen echt betalen.’ Ziekenhuizen hebben vaak onvoldoende inzicht in hun eigen onderhandelingspositie en betalen soms tot 22% meer dan gemiddeld terwijl ze denken een goede deal te hebben gesloten. De officiële prijzen geven dus niet altijd een betrouwbaar beeld. Daardoor is het moeilijk om te beoordelen of een prijs eerlijk is.

Niet-openbare afspraken over prijzen  

Volgens KWF en het AVL wijst dit op een probleem in hoe prijzen van geneesmiddelen nu worden afgesproken. Prijsafspraken zijn meestal geheim en worden op meerdere plekken gemaakt, bijvoorbeeld door de overheid, zorgverzekeraars en ziekenhuizen. Daardoor ontbreekt overzicht en vergelijking.

Oproep tot beter inzicht 

‘Dit is niet te verantwoorden in een zorgstelsel dat draait op solidariteit,’ zegt Dorine Manson, directeur van KWF Kankerbestrijding. ‘Het probleem ligt niet bij één ziekenhuis of één bedrijf. Het zit in een systeem waarin partijen die met publiek geld werken niet goed kunnen zien wat een eerlijke prijs is.’

KWF en het AVL roepen de minister van VWS en de farmaceutische industrie op om het mogelijk te maken dat ziekenhuizen op een gecontroleerde en juridisch veilige manier inzicht krijgen in daadwerkelijk betaalde prijzen. Dat betekent niet dat alle prijzen openbaar moeten worden. Maar zonder inzicht kun je niet goed onderhandelen. Alleen zo blijft betaalbare en gelijke kankerzorg ook in de toekomst mogelijk.