Bevolkingsonderzoek darmkanker

In Nederland wordt iedereen tussen de 55 en 75 jaar, 1 keer per 2 jaar uitgenodigd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek darmkanker.

KWF is overtuigd van het nut van dit bevolkingsonderzoek. Daarbij is wel van belang dat je je goed laat informeren over de voor- en nadelen van dit onderzoek.  Zodat je een weloverwogen keuze kan maken.

Poeptest

Het bevolkingsonderzoek bestaat uit een poeptest (ontlastingstest). Je doet zelf thuis de test en die stuur je naar het lab. Een laborant onderzoekt of er bloed in je poep zit. Je kunt dan darmkanker hebben, of een afwijking die later darmkanker kan worden. Er kunnen ook andere oorzaken zijn. Vervolgonderzoek is nodig om dit vast te stellen. Het RIVM is verantwoordelijk voor de coördinatie van alle bevolkingsonderzoeken.

Ontwikkelingen

Er gebeurt veel onderzoek naar mogelijkheden om het huidige bevolkingsonderzoek te verbeteren door de toepassing van biomarkers. Dit is een stof in het bloed. Een verhoging of verlaging ervan is een aanwijzing van darmkanker. Daarbij voorspellen biomarkers beter of er darmkanker is dan testen op alleen bloed in de poep.

In december 2022 publiceerde de Gezondheidsraad een advies om de bevolkingsonderzoeken verder te verbeteren. Met als belangrijkste advies: een proefbevolkingsonderzoek naar verlaging van de leeftijd. Waarbij 50-jarigen 1 keer een uitnodiging voor het onderzoek krijgen. Gezien de incidentie van darmkanker op 50-jarige leeftijd is dit een advies waar KWF van harte achterstaat en waar we ook in eerder stadium voor hebben gepleit bij de Gezondheidsraad.

Voordelen bevolkingsonderzoek darmkanker

Met het bevolkingsonderzoek kan darmkanker worden voorkomen of in een vroeg stadium ontdekt en behandeld worden. 

• Wordt darmkanker vroeg ontdekt? Dan is de kans op genezing groter en de behandeling minder zwaar.
• Ook kan een mogelijk voorstadium van darmkanker worden gevonden. Wordt een voorstadium behandeld? Dan kan darmkanker worden voorkomen.

Het bevolkingsonderzoek darmkanker kan over een tijd 2.400 sterfgevallen per jaar door darmkanker voorkomen.

Nadelen bevolkingsonderzoek

• Een belangrijk risico is dat bij het vervolgonderzoek (coloscopie) een aantal mensen een complicatie krijgt. Zoals doorboren (perforatie) van de darmwand. De kans op complicaties is klein: bij 2 op de 1000 coloscopieën ontstaan complicaties.
• Bij sommige mensen groeit de tumor die ontdekt is zo langzaam, dat zij er tijdens hun leven geen last van zouden krijgen. Zij kunnen door het bevolkingsonderzoek een behandeling krijgen die eigenlijk niet nodig was geweest.
• Deelname aan het bevolkingsonderzoek is een momentopname. Dit kan leiden tot schijnzekerheid. Waardoor mensen niet naar de huisarts gaan met klachten. Maar wachten tot het volgende bevolkingsonderzoek. 

Ga met deze klachten naar de huisarts

Heb je klachten bij je buik ? Wacht dan niet tot je een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek darmkanker hebt. 

Maak een afspraak bij je huisarts bij deze klachten: 

• Een tijd problemen hebben met poepen: je kunt niet poepen of je hebt diarree. En je weet niet waarom.
• Bloed of slijm bij je poep.
• Je voelt dat je moet poepen, maar er komt niets.

Deze klachten kunnen door darmkanker komen. Maar het kan ook iets anders zijn. Soms stuurt je huisarts je naar het ziekenhuis voor meer onderzoek. 

Het is belangrijk om met klachten naar de huisarts te gaan:

• Op elke leeftijd.
• Ook als je pas naar het bevolkingsonderzoek bent geweest.
• En ook wanneer je nog niet of niet meer uitgenodigd wordt voor het bevolkingsonderzoek. Er kan nooit een garantie gegeven worden dat kanker zich niet ergens in het lichaam ontwikkelt.