Veelgestelde vragen over de aangifte tegen de tabaksindustrie

KWF.nl > Kanker voorkomen > Aangifte tabaksindustrie > Veelgestelde vragen over de aangifte tegen de tabaksindustrie

Veelgestelde vragen over de aangifte tegen de tabaksindustrie

In maart 2017 deed KWF aangifte tegen de 4 grootste tabaksfabrikanten in Nederland wegens valsheid in geschrifte en zware mishandeling met de dood tot gevolg. Een paar kritische vragen met antwoord.

Roken is toch je eigen keuze en daarmee je eigen verantwoordelijkheid?

KWF gelooft niet zozeer dat rokers een eigen keuze hebben. Natuurlijk dwingt niemand een roker om een sigaret te roken, maar veel rokers worden al op jonge leeftijd verleid om te beginnen met roken. De industrie doet er dan ook van alles aan sigaretten zo verslavend mogelijk te maken, bijvoorbeeld door verslavende stoffen toe te voegen. Eenmaal verslaafd is het moment van de rationele eigen keuze voorbij. Een verslaving is niet ‘vrij’, je bent afhankelijk van de sigaret.

Van de huidige rokers is tweederde begonnen met roken toen zij nog kind waren. Op jonge leeftijd ben je uiterst gevoelig bent voor allerlei externe factoren, zoals groepsdruk, maar zeker ook de marketing van de tabaksindustrie. In haar marketing richt de industrie zich vooral op kinderen omdat; hoe jonger je verslaafd raakt, hoe ernstiger en langduriger de verslaving is. En hoe langer je dus klant blijft...

KWF vindt het belangrijk dat rokers en patiënten met longkanker niet gestigmatiseerd worden. Het is vreselijk om te moeten leven met het stigma dat het ‘je eigen schuld is’. Die conclusie is te kort door de bocht. Het gaat om een verslaving waar de tabaksindustrie alles aan heeft gedaan om het zover te laten komen. Wij vinden dat de tabaksindustrie zich hiervoor moet verantwoorden. Met deze aangifte leggen we de ‘schuld’ van de verschrikkelijke gevolgen van roken dan ook daar waar hij hoort: bij de tabaksindustrie.

Waarom een rechtszaak, iedereen weet toch dat roken slecht is?

Dat klopt, maar roken is nog slechter dan dat fabrikanten aangeven. Dit komt door de zogenaamde ‘Sjoemelsigaret’. ​Deze term slaat op de kleine gaatjes die tabaksfabrikanten in de filters van sigaretten maken. Doordat je tijdens het roken deze minuscule gaatjes in de sigarettenfilters grotendeels afsluit met je mond en vingers (wat een gestandaardiseerde rookmachine niet doet), krijg je als roker vele malen meer giftige en verslavende stoffen binnen dan in de tabakswet als maximum is opgenomen.
De aangifte richt zich dus in grote mate op de misleiding van consumenten en overheid door tabaksfabrikanten.
 

Waarom betaalt KWF een advocaat van het geld van donateurs? 

KWF hanteert 3 missie doelen: minder kanker, meer genezing en een betere kwaliteit van leven voor (ex-)patiënten. Om die doelen te behalen financieren we onderzoek, delen we kennis en proberen we beleid te beïnvloeden. Een groot deel van onze bestedingen komen bij wetenschappelijk onderzoek en meer genezing terecht. Maar om kanker effectief aan te pakken, is het minstens zo belangrijk om kanker te voorkómen. Bijna 30% van alle kankersterfte wordt veroorzaakt door roken. Daarom is het beschermen van kinderen tegen roken een belangrijke prioriteit van KWF.
 
Wij geloven dat deze strafzaak daar een belangrijke bijdrage aanlevert.. Daarom vinden wij het geoorloofd om daarin te investeren.  Dat wil natuurlijk niet zeggen dat KWF het geld van de donateurs uitgeeft aan ‘dure’ advocaten. Voor onze advocaat Bénédicte Ficq is deze zaak ook van levensbelang. Zij werkt dan ook tegen sterk gereduceerd tarief.

Welke straf vindt KWF dat de tabaksindustrie zou moeten krijgen?

Wat de eventuele strafeis en strafmaat worden, is niet aan KWF. Het is aan het OM om te bepalen of zij daadwerkelijk gaan vervolgen en welke strafeis ze gaan neerleggen. Het is aan de strafrechter om daar een uitspraak over te doen en de uiteindelijke strafmaat op te leggen.

Er zijn zoveel dingen slecht, gaan jullie andere industrieën ook aanklagen?

Roken is veruit de grootste risicofactor voor het krijgen van kanker. Het veroorzaakt bijna 30% van alle sterfte door kanker. Het zou dan gek zijn als KWF niet alles op alles zou zetten om dit te voorkomen. Wat betreft andere industrieën: we bekijken per situatie met welk middel/instrument we de meeste impact op onze doelen hebben. Dat kan zijn met onderzoeksfinanciering, beleidsbeïnvloeding en voorlichting. Het hoeft dus zeker niet in alle gevallen de gang naar de rechter te zijn. De tabaksindustrie is echter een unieke industrie. Bij normaal gebruik gaan meer dan 1 op de 2 gebruikers dood. De potentiële bijdrage van deze strafzaak is van zo’n grote invloed op het voorkomen van kanker, dat we besloten hebben in dit geval wel deze stap te zetten.

Wat wil KWF hier nou eigenlijk mee bereiken?

Wij willen dat de tabaksindustrie ter verantwoording wordt geroepen voor haar gedrag. Op verschillende manieren wordt in de aangifte aangetoond dat de tabaksindustrie strafrechtelijk verantwoordelijk gehouden kan worden voor de gezondheidsschade die rokers oplopen. De roker heeft het recht om te weten wat hij echt rookt, maar door rokers willens en wetens te misleiden, verslaafd te maken én onjuist te informeren over wat ze inademen, ontneemt de tabaksindustrie rokers de vrije wil. Daarom ook gaat het hier niet om een civiele zaak, maar om een strafzaak: KWF is niet uit op een schadevergoeding of een boete. Dat zou betekenen dat de tabaksindustrie haar schuld kan afkopen, maar vervolgens wel met haar praktijken door kan gaan.
 

Select the Component and add.
Close

Rookvrije generatie

Een generatie kinderen die vrij van rook kan opgroeien. Daar zet KWF zich voor in. Middels campagnes, maar ook door beleidsbeïnvloeding.
Lees meer over de Rookvrije generatie

De volledige aangifte

Strafrechtadvocate Bénédicte Ficq heeft onderzocht of een strafzaak tegen de tabaksindustrie haalbaar is. Dat heeft geleid tot daadwerkelijke aangifte bij het Openbaar Ministerie op 29 september 2016.
Download de aangifte

Kanker en roken

​Roken is veruit de grootste en gevaarlijkste risico voor het krijgen van kanker.
Bekijk de infographic