Sigarettenverkoop uit het zicht van kinderen

Sigaretten achter de balie in een supermarkt.

Standpunt: Sigaretten uit het zicht

Honderden kinderen per week raken verslaafd aan roken. Een schrikbarend hoog aantal. Zeker als we weten dat meer dan de helft van hen die blijven roken daar uiteindelijk aan zal overlijden. Om kinderen te beschermen tegen tabak is een set aan maatregelen nodig, zoals neutrale verpakkingen, voorlichting en accijnsverhoging.

Een andere belangrijke maatregel is het niet meer zichtbaar verkopen van sigaretten voor winkelend publiek, met name voor kinderen. Onder andere de zichtbaarheid van sigaretten zet de jeugd namelijk aan tot roken. Uit onderzoek blijkt dat de kans dat kinderen beginnen met roken twee keer zo groot is als zij in de supermarkt geconfronteerd worden met de zichtbaarheid van sigaretten. We pleiten daarom bij de politiek om tabaksproducten in alle verkooppunten uit het zicht te verkopen (met uitzondering van tabaksspeciaalzaken).

Huidige situatie: power walls

De tabaksindustrie heeft verschillende strategieën voor promotie op verkooppunten. Sigarettenpakjes worden gepresenteerd in aantrekkelijke displays. Deze displays worden ook wel power walls genoemd. Power walls  functioneren als een veelal onbewuste, nadrukkelijke vorm van reclame: ze dragen uit dat sigaretten populair en gewild zijn. Jongeren worden dagelijks op verschillende plekken geconfronteerd met deze power walls en daarmee verleid om te beginnen met roken: aantrekkelijke displays en verpakkingen ‘schreeuwen’ hen tegemoet wanneer ze iets kopen in de supermarkt, wanneer ze de benzine voor hun scooter afrekenen of als ze een patatje halen op de hoek. Iets wat we eigenlijk allemaal weten, maar waarvan we te weinig beseffen hoe vaak dit is en met welk effect. Deze power walls zetten namelijk jongeren aan om te beginnen met roken.

Oplossing: sigaretten uit het zicht

Er is een krachtig en effectief antwoord op bovenstaande verleidingen door de tabaksindustrie: alle tabaksproducten op verkooppunten uit het zicht halen. Dit wordt een uitstalverbod of display ban genoemd. Producten worden dan alleen tevoorschijn gehaald op verzoek van de klant. Deze moet zich hiertoe – indien nodig – kunnen legitimeren. Een groeiend aantal landen heeft de display ban inmiddels ingevoerd. Voorbeelden zijn het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Noorwegen, Finland, IJsland en Australië. Ook wij willen dat de display ban in Nederland ingevoerd wordt.

KWF in actie

KWF Kankerbestrijding werkt samen met het Longfonds en de Hartstichting aan een ‘Rookvrije Generatie’. Samen met een snel groeiend aantal maatschappelijke partijen en personen werken we toe naar een samenleving waarin opgroeiende kinderen worden beschermd tegen tabaksrook en de verleiding om te gaan roken. Vanuit deze gezamenlijke stip op de horizon is KWF erg blij met het besluit van de Tweede Kamer van januari 2017, om een display ban bij wet te regelen. De exacte vormgeving van het uit het zicht verkopen wordt op dit moment uitgewerkt. Het uitstalverbod moet per 2020 van kracht gaan voor alle supermarkten. Overige verkooppunten zouden moeten volgen per 2022. Ook zelfbediening via tabaksautomaten is met ingang van het uitstalverbod in 2020 niet langer toegestaan. Tabaksautomaten zijn dan dus verboden. Wij pleiten ervoor dat het uitstalverbod voor zoveel mogelijk verkooppunten gaat gelden en zo snel mogelijk van start gaat.

Terug naar het overzicht