Leefstijl en kanker

Man is aan het opdrukken in de huiskamer.

Ongeveer 30% van alle kanker kan worden voorkomen

KWF Kankerbestrijding liet TNO de bijdrage van leefstijlfactoren aan kanker voor de Nederlandse situatie voor het eerst in kaart brengen. In Nederland zijn er jaarlijks ruim 116.000 nieuwe gevallen van kanker en sterven jaarlijks 45.000 mensen aan kanker. De kans op het krijgen van kanker wordt beïnvloed door genetische aanleg, maar ook door een gezonde of minder gezonde leefstijl. Naar schatting 30% van de nieuwe kankergevallen in Nederland wordt veroorzaakt door een minder gezonde levensstijl, en zou daarmee in principe kunnen worden voorkomen. Niet roken is hierin het belangrijkste advies. Maar ook gezonde voeding en voldoende bewegen helpen het risico te verlagen.

Er is geen garantie om kanker te voorkomen en in veel gevallen is er sprake van ‘domme pech’. Maar mensen kunnen zelf de kans op het krijgen van kanker verminderen door gezonder te leven. Slechts 20% van de bevolking is van mening dat hun eigen leefstijl het risico op kanker verhoogt (TNS NIPO meting, 2014). KWF Kankerbestrijding vindt het daarom extra belangrijk om het publiek goed te informeren over de invloed van leefstijlfactoren op het krijgen van kanker.

Roken

Roken is veruit de grootste en gevaarlijkste risicofactor voor het krijgen van kanker. 19.000 mensen krijgen jaarlijks kanker door roken. Dat is 19% van alle kanker in Nederland. In totaal sterven er jaarlijks ongeveer 45.000 mensen aan kanker. Wanneer we kijken naar de sterfte aan kanker door roken, dan komt uit het TNO onderzoek naar voren dat bijna 28% van de kankersterfte is gerelateerd aan roken. Dit betekent dus dat jaarlijks 12.000 mensen in Nederland sterven aan kanker door roken.

Alcohol, overgewicht, ongezond eten, inactiviteit en zonnen

Andere factoren waarvan is bewezen dat ze bijdragen aan het ontstaan van kanker zijn: alcoholgebruik, overgewicht, minder gezonde voeding en onvoldoende beweging. Deze factoren zijn vaak nauw met elkaar verbonden en spelen, behalve bij het risico op kanker, ook een rol bij het ontstaan van hart- en vaatziekten, evenals roken.

In Nederland krijgen naar schatting jaarlijks 2.900 mensen kanker door het drinken van alcohol. Voeding kan de kans op kanker vergroten of juist verkleinen. Hoewel we niet altijd weten hoe voeding de kans op kanker beïnvloedt, is er genoeg bewijs dat gezonde voeding (voldoende groente- en fruit, voldoende vezels en calcium, niet teveel rood vlees) beschermt tegen het krijgen van sommige soorten van kanker. In Nederland krijgen naar schatting jaarlijks 9.500 mensen kanker door minder gezonde voeding. Daarnaast heeft in ons land ongeveer de helft van de volwassenen overgewicht. Dit wil zeggen een BMI van 25 of hoger. TNO heeft berekend dat jaarlijks 3.600 mensen kanker krijgen door overgewicht en dat 2.100 mensen kanker krijgen door te weinig te bewegen.

Naast bovengenoemde factoren is ook overmatige blootstelling aan zonlicht een belangrijke risicofactor. Dat zonlicht een grote invloed heeft op het ontstaan van huidkanker, staat niet ter discussie. Maar hoe sterk die relatie precies is en hoe vaak en hoe lang mensen in Nederland in de zon zitten, is niet duidelijk. Deze gegevens zijn nodig om te kunnen inschatten hoeveel mensen jaarlijks huidkanker krijgen door blootstelling aan zonlicht. Daarom wordt er in deze studie geen cijfer gegeven voor het aantal kankergevallen veroorzaakt door zonlicht.

Beleidskeuzes KWF Kankerbestrijding

KWF gebruikt de nieuwe resultaten om het Nederlands publiek op een juiste wijze te informeren over de wijze waarop zij hun risico op kanker kunnen verlagen. Als niemand zou roken, zou er significant minder kanker zijn. Daarom zet KWF zich in de komende jaren meer in op het terugdringen van het aantal rokers. Bijvoorbeeld door het beïnvloeden van het overheidsbeleid t.a.v. tabaksontmoediging. 

Infographic Verklein je kans op kanker

Verstandig zonnen is een belangrijke leefmaatregel om de stijgende aantallen melanomen en andere soorten huidkanker in te perken. Daarom delen we kennis en informeren we medewerkers van scholen en toeristische settings over de blootstelling aan uv-straling.

Bekijk de infographic 'Verklein jouw kans op kanker'.

Terug naar het overzicht