Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

KWF.nl > Preventie > Bevolkingsonderzoek > Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
moeder met dochters

​Ik ben blij dat het goed is afgelopen

Maaike (39 jaar)

Eerst een check op HPV, zo nodig op afwijkende cellen

Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gebeurt met een uitstrijkje. Hierbij worden cellen afgenomen van het slijmvlies op de grens van je baarmoederhals en de baarmoedermond. Dit vindt meestal plaats bij de huisarts.

In 2017 is het bevolkingsonderzoek vernieuwd. Het uitstrijkje wordt in het laboratorium nu eerst op HPV (humaan papillomavirus) getest. Dit virus is de belangrijkste veroorzaker van baarmoederhalskanker. Wordt HPV gevonden, dan wordt hetzelfde uitstrijkje ook getest op afwijkende cellen.

Gezondheidswinst

Ruim de helft van het aantal gevallen van baarmoederhalskanker doet zich voor bij vrouwen die niet of onregelmatig meedoen aan het onderzoek. Hoe groter de opkomst, hoe groter dus de gezondheidswinst. Geschat wordt dat het aantal vrouwen met baarmoederhalskanker én het aantal vrouwen dat eraan overlijdt, met ruim de helft afneemt door het bevolkingsonderzoek. 

Als je je laat onderzoeken, heb je dus een kleinere kans om baarmoederhalskanker te krijgen of aan baarmoederhalskanker te overlijden. 

Zo werkt het 

  • Ben je tussen de 30 en 60 jaar? Dan krijg je eens in de 5 jaar een uitnodigingsbrief van de huisarts of screeningsorganisatie voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker;
  • In de brief staat hoe je kunt meedoen en hoe je je kunt afmelden;
  • Daarna maakt de huisarts een uitstrijkje. Dit duurt ongeveer 10 minuten;
  • Het uitstrijkje gaat naar een laboratorium. 3 tot 5 weken na het maken van het uitstrijkje krijg je een brief met een van de volgende uitslagen:
    1. Er is geen HPV gevonden. Geen HPV in een uitstrijkje geeft meer zekerheid dat er binnen 10-15 jaar geen baarmoederhalskanker ontstaat. Wanneer je de volgende uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek krijgt, hangt af van je leeftijd:
      1. Ben je 30, 35, 45 of 55 jaar? Dan ontvang je over 5 jaar een nieuwe uitnodiging.
      2. Ben je 40 of 50 jaar? Dan ontvang je over 10 jaar een uitnodiging.
      3. Ben je 60 jaar? Dan ontvang je geen nieuwe uitnodiging meer. Bij twijfels of klachten kun je natuurlijk altijd contact opnemen met je huisarts.
    2. Er is wel HPV gevonden, maar geen afwijkende cellen. Je wordt voor de zekerheid 6 maanden later uitgenodigd voor een controle-uitstrijkje bij de huisarts.
    3. Er is zowel HPV gevonden als afwijkende cellen. Je krijgt een doorverwijzing naar de gynaecoloog voor vervolgonderzoek.

Zelfafnametest

Als je een uitstrijkje laten maken lastig vindt en daarom niet mee wilt doen, kun je bij de screeningsorganisatie een zelfafnameset aanvragen. Daarmee kun je zelf materiaal uit jouw vagina afnemen dat in het laboratorium getest wordt op HPV. 

Waarom elke 5 jaar?

Omdat het zo’n 15 jaar duurt voordat baarmoederhalskanker ontstaat, leent deze ziekte zich bij uitstek voor bevolkingsonderzoek. Het is bewezen dat elke 5 jaar deelnemen meestal genoeg is om tumoren op tijd te ontdekken. Baarmoederhalskanker ontstaat vaak heel langzaam.
 

Nadelen

  • Komt er uit het onderzoek dat je HPV of afwijkende cellen heeft? Dan kun je daar ongerust van worden. 
  • Na een ongunstige uitslag volgt vaak een behandeling. Achteraf kan blijken dat deze behandeling helemaal niet nodig was, want een deel van de voorstadia gaat ook zonder behandeling vanzelf over. Dit kan dus onterecht onrust en spanning veroorzaken.
  • Soms zijn er afwijkende cellen of baarmoederhalskanker aanwezig maar worden deze niet door het uitstrijkje opgespoord.
  • Het maken van een uitstrijkje kan als vervelend worden ervaren.
Op RIVM.nl kun je terecht als je meer informatie zoekt, of vragen hebt.
 

Geen bevolkingsonderzoek, wel klachten

Bevolkingsonderzoek of niet, bij de volgende veranderingen of klachten is het sowieso verstandig om naar de huisarts te gaan:
  1. Een bloeding tijdens of vlak na geslachtsgemeenschap ('contactbloeding')
  2. Bloedverlies buiten de menstruatie om
  3. Bloedverlies na de overgang
  4. Andere ongewone afscheiding uit de vagina

Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak dan baarmoederhalskanker hebben, maar zijn altijd reden om naar de huisarts te gaan. Je kunt met je arts bespreken of het zinvol is een uitstrijkje te laten maken (buiten het bevolkingsonderzoek om).

Select the Component and add.
Close

Vragen over preventie

KWF Publieksservice

Tel. 0900-202 00 41 (€ 0,01/min)
ma-vrij 9.00-18.00 uur

Of vul het online contactformulier in.

Contact met KWF