KWF: ruim 34 miljoen euro voor kankeronderzoek

onderzoeker in laboratorium

KWF Kankerbestrijding kent ruim 34 miljoen euro toe aan 57 nieuwe kankeronderzoeksprojecten. De projecten beslaan de gehele breedte van de kankerbestrijding: van vroege opsporing van kanker tot chirurgische innovaties en van korte vooronderzoeken tot grootschalige landelijke samenwerkingsverbanden. De toegekende onderzoeken gaan in 2020 van start. Fred Falkenburg, directeur KWF Kankerbestrijding: "Veel dank gaat uit naar onze donateurs en vrijwilligers. Dankzij hen kunnen wij op deze schaal investeren in kankeronderzoek en bijdragen aan betere vooruitzichten voor kankerpatiënten.”

Vroege opsporing

Goed vertegenwoordigd in deze financieringsronde zijn onderzoeken gericht op vroege opsporing van kanker. Zo ontwikkelt prof. Ariane Briegel (Universiteit Leiden) een biosensor voor neuroblastoom, een vorm van kanker die vooral jonge kinderen treft. De biosensor is een apparaat dat in urine de aanwezigheid van bepaalde verdachte moleculen aantoont. Momenteel gebeuren dergelijke urinetests in het laboratorium, wat kostbaar en tijdrovend is. De biosensor geeft snel uitsluitsel, wat het apparaat geschikt maakt voor screening bij kinderen die symptomen vertonen én om het effect van de behandeling bij patiënten te volgen. Dit project moet uitwijzen of deze methode haalbaar is. 

Dat geldt ook voor het onderzoek van dr. Annemarie Boleij, aan het Radboudumc. Ze wil bijdragen aan betere opsporing van darmkanker. Bij een kijkonderzoek (coloscopie) komt het voor dat voorlopers van darmkanker worden gemist. Door de aanwezigheid van bepaalde bacteriën op poliepen in beeld te brengen, verwacht Boleij zichtbaar te maken welke voorlopers een grote kans hebben om uit te groeien tot darmtumoren. 

Deze beide onderzoeken worden, net als 13 andere projecten, gefinancierd uit de opbrengsten van Alpe d’HuZes 2019. De 15 projecten verdelen in totaal ruim 6,3 miljoen euro.

Augmented reality op de OK

Chirurgie is sinds jaar en dag de meest kansrijke behandelmethode om een tumor volledig te verwijderen. Toch valt er nog winst te boeken: zo is voor chirurgen tijdens een operatie niet altijd even duidelijk zichtbaar welk weefsel kwaadaardig is. In de praktijk komt het dan ook wel eens voor dat tumorweefsel achterblijft, of per ongeluk belangrijk gezond weefsel, zoals zenuwen, worden geraakt. 

Prof. Theo Ruers (Antoni van Leeuwenhoek) wil dit probleem oplossen met augmented reality. Hierbij worden computerbeelden die vóór de operatie van de tumor zijn gemaakt toegevoegd aan de livebeelden op de operatiemonitor. Dat maakt preciezer opereren mogelijk. Als de ontwikkelingsfase van dit project goed verloopt, zal augmented reality in het laatste jaar van het onderzoek daadwerkelijk worden ingezet bij darmkankerpatiënten met leveruitzaaiingen.

Alvleesklierkanker bestralen

In het UMC Utrecht gaan in 2020 twee patiëntenstudies van start naar bestraling bij alvleesklierkanker, een moeilijk te behandelen vorm van kanker. Dr. Gert Meijer onderzoekt de inzet van de MRI-Linac: een bijzonder apparaat dat bestraling met MRI combineert. Voordeel daarvan is dat je tijdens de bestraling kunt zien waar de tumor zich precies bevindt en zo de behandeling kunt bijsturen. In het andere project richt dr. Martijn Intven zich op teruggekeerde alvleesklierkanker. Daar is chemotherapie nu de standaardbehandeling; door bestraling toe te voegen hoopt de radiotherapeut het behandelresultaat te verbeteren.

Kwaliteit van leven

In het Antoni van Leeuwenhoek start dr. Nienke van Trommel een onderzoek naar de behandeling van baarmoederhalskanker. Met een nieuwe aanpak (chemotherapie voorafgaand aan de operatie, waardoor de baarmoedermond beter gespaard blijft) wil ze de kans vergroten dat patiënten met een kinderwens zwanger kunnen worden en hun zwangerschap voldragen.

Pink Ribbon financiert in deze toekenningsronde een onderzoek in MaastrichtUMC+ op het gebied van pijn na de borstkankerbehandeling. In dit project onderzoekt prof. Madelon Peters de inzet van online cognitieve gedragstherapie om chronische pijn na de behandeling te voorkomen.

Zorgvuldig beoordelingsproces

Elk projectvoorstel dat KWF ontvangt doorloopt een zorgvuldig beoordelingsproces. Honderden oncologische vakgenoten uit binnen- en buitenland beoordelen de projectvoorstellen op wetenschappelijke kwaliteit, haalbaarheid en relevantie voor de patiënt en maatschappij. De stem van patiënten is hierbij onmisbaar. Zij beoordelen de onderzoeksvoorstellen vanuit hun perspectief als ervaringsdeskundige.

Op basis van alle beoordelingen neemt KWF een weloverwogen financieringsbesluit. KWF blijft nauw betrokken bij de onderzoeken en begeleidt projectleiders bij het bereiken van hun doelen. Door knelpunten aan te pakken en kansen op doorbraken te benutten helpt KWF onderzoek én de patiënt vooruit.