Wetenschappelijke mijlpaal: ontwikkelingen bij borstkanker

KWF.nl > Over KWF > Geschiedenis van KWF Kankerbestrijding > Wetenschappelijke mijlpaal: ontwikkelingen bij borstkanker
Dr. Elsken van der Wall

​De komst van borstkankerscreening heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de daling in het aantal vrouwen met vergevorderd stadium borstkanker.

Prof. dr. Elsken van der Wall

De ontdekking van de borstkankergenen BRCA1 en BRCA2 verschafte nieuwe inzichten in de erfelijkheid van borstkanker.

Tot de jaren ‘70 was de radicale borstamputatie, een operatieve ingreep die William Halsted al in de 19e eeuw introduceerde, de standaardbehandeling bij borstkanker.  Bij deze verminkende ingreep worden de borst, borstspieren en lymfklieren verwijderd. De komst van borstsparende operaties heeft een enorme winst voor (het welbevinden van) de patiënt opgeleverd. Dankzij de schildwachtklierprocedure (geïntroduceerd in de jaren ’90) is bij de meeste patiënten ook geen volledige okseloperatie meer nodig. Op farmaceutisch gebied is vooral de laatste decennia veel vooruitgang geboekt: de ontdekking van hormoontherapie (geneesmiddelen die tumorgroeibevorderende hormonen blokkeren) en doelgerichte medicatie (geneesmiddelen die aangrijpen op één specifiek tumorkenmerk) is voor veel patiënten levensreddend geweest. Ook adjuvante therapie (chemo- of hormoontherapie na een operatie), neo-adjuvante chemotherapie (chemotherapie voorafgaand aan een operatie) en combinatietherapie (chemotherapie, hormoontherapie en doelgerichte therapie in combinatie) hebben bijgedragen aan een flinke overlevingswinst. De ontdekking van de borstkankergenen BRCA1 en BRCA2 verschafte bovendien nieuwe inzichten in de erfelijkheid van borstkanker. Sindsdien kunnen erfelijk belaste vrouwen zich vanaf jonge leeftijd laten screenen en eventueel preventief laten opereren. De bewezen waarde van vroege opsporing heeft in 1988 geleid tot het nationale bevolkingsonderzoek borstkanker. Vrouwen tussen 50 en 75 jaar krijgen iedere 2 jaar een uitnodiging om een mammogram (röntgenfoto van de borst) te laten maken. Deze ‘mammascreening’ redt elk jaar het leven van zo’n 500 tot 700 vrouwen.

Prof. dr. Elsken van der Wall: “De komst van borstkankerscreening in Nederland (sinds jaren ’80) heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de daling in het aantal vrouwen met vergevorderd stadium borstkanker en aan vermindering van sterfte door borstkanker (15% a 20%). Ook heeft het er voor gezorgd dat vrouwen zich bewuster zijn van borstkanker. Hoe eerder je ‘erbij’ bent, hoe beter de prognose.”. Elsken van der Wall: “De komst van borstkankerscreening in Nederland (sinds jaren ’80) heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de daling in het aantal vrouwen met vergevorderd stadium borstkanker en aan vermindering van sterfte door borstkanker (15% a 20%). Ook heeft het er voor gezorgd dat vrouwen zich bewuster zijn van borstkanker. Hoe eerder je ‘erbij’ bent, hoe beter de prognose.”

De toekomst

Een van de nieuwste ontwikkelingen betreft de opkomst van personalized medicine: op basis van DNA-kenmerken voorspellen hoe agressief de tumor is, wat het risico op uitzaaiingen is en welke behandeling de beste kans van slagen heeft.

Prof. dr. van der Wall: “Het doet er straks niet meer zozeer toe waar de kanker zit, maar vooral wat voor soort kanker het is. Daar gaan we naartoe, dat is de toekomst. Sinds begin van deze eeuw kunnen we genetische profielen van borstkanker veel beter analyseren. We weten nu dat er misschien wel tien of twintig soorten borstkanker zijn, met verschillende afwijkingen die de kanker hebben doen ontstaan. Nu moeten wij op zoek naar middelen die die verschillende afwijkingen specifiek aanpakken. Uiteindelijk wil je kijken naar het genetisch profiel van de tumor van iedere patiënt, onafhankelijk waar die tumor zich bevindt. Als je exact weet wat er mis is en je hebt de middelen tegen die afwijking, weet je hoe je specifiek die kanker aanpakt.”

Select the Component and add.
Close